Chủ nhật 27/09/2020 17:38

Ai bảo vệ quyền lợi thuyền viên khi tham gia tàu hành trình quốc tế?

Việc làm - Duy Minh

Nghề đi biển vốn lênh đênh cùng sóng nước, nhiều rủi ro lại thêm tình trạng quỵt nợ lương, nợ chế độ khiến không ít thuyền viên phải chịu thiệt thòi.
ai bao ve quyen loi thuyen vien khi tham gia tau hanh trinh quoc te
Thuyền viên Việt Nam. Ảnh: HHVN

Thuyền viên là đội ngũ nhân lực chất lượng cao trong ngành Hàng hải. Họ được ví là “linh hồn” của lĩnh vực vận tải biển. Vì vậy, ngày 25/6 hằng năm được quốc tế chọn là Ngày thuyền viên thế giới.

Ở Việt Nam, Nghị quyết số 36-NQ/TW tại Hội nghị lần thứ VIII Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn năm 2045 đã chỉ rõ: "...Đẩy mạnh phát triển đội tàu vận tải biển với cơ cấu hợp lý, ứng dụng công nghệ hiện đại, nâng cao chất lượng dịch vụ, đáp ứng nhu cầu thị trường vận tải nội địa, tham gia sâu vào các chuỗi cung ứng vận tải, từng bước gia tăng, chiếm lĩnh thị trường quốc tế".

Theo thống kê của Cục Hàng hải Việt Nam, hiện tổng số giấy chứng nhận khả năng chuyên môn còn hạn sử dụng của thuyền viên, sỹ quan khoảng 40.000 chứng nhận. Số lượng tàu biển treo cờ Việt Nam khoảng 1.500 chiếc. Nhiều chủ tàu phải thuê thuyền viên nước ngoài, kể cả những chức danh thấp như AB, OS để duy trì hoạt động của đội tàu. Nhiều thuyền viên có giấy chứng nhận khả năng chuyên môn đã bỏ nghề.

ai bao ve quyen loi thuyen vien khi tham gia tau hanh trinh quoc te
Cuộc họp trực tuyến ngày 17/7/2020 giữa Cục Hàng hải Việt Nam và các đơn vị liên quan về bảo vệ quyền lợi thuyền viên tàu Việt Tín 01. Ảnh: HHVN

Theo ông Nguyễn Xuân Sang, Cục trưởng Cục Hàng hải Việt Nam: “Thị trường thuyền viên Việt Nam hiện nay đang ở tình trạng vừa thừa vừa thiếu. Rất nhiều sinh viên hàng hải sau khi tốt nghiệp vì thiếu kênh thông tin việc làm hoặc vướng phải doanh nghiệp thiếu uy tín, trả lương thấp nên đã bỏ việc, làm trái ngành, nghề để có mức thu nhập tốt hơn. Trong khi đó, nhiều chủ tàu ở thời điểm hiện tại mất cả tháng trời cũng không tuyển được một thuyền viên đúng theo nguyện vọng”.

Thuyền viên không còn mặn mà với nghề vận tải biển bởi nhiều lý do. Trong đó, quan trọng nhất là chính sách tiền lương, bảo hiểm xã hội chưa phù hợp với đặc thù lao động kỹ thuật cao, tính chất công việc nặng nhọc, nguy hiểm.

Đó là do Nhà nước chưa có quy định mức lương tối thiểu cho thuyền viên theo mức lương tối thiểu hàng tháng mà Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) quy định đối với chức danh thủy thủ, thợ máy là 618 đô la Mỹ, tương đương hơn 14 triệu đồng/tháng. Mức lương thuyền viên Việt Nam chưa tương xứng với sức lao động và mức độ rủi ro nghề nghiệp nên không hấp dẫn người lao động, nhất là lao động trẻ.

Để khuyến khích đội ngũ thuyền viên, ngày 26/11/2014, Quốc hội đã ban hành Luật số 71/2014/QH13 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật về thuế. Cụ thể, Khoản 3, Điều 2 của Luật đã bổ sung Khoản 15, Điều 4 về thu nhập được miễn thuế của Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2012, trong đó quy định: "Thu nhập từ tiền lương, tiền công của thuyền viên là người Việt Nam làm việc cho các hãng tàu nước ngoài hoặc các hãng tàu Việt Nam vận tải quốc tế" là một loại thu nhập được miễn thuế.

Mặc dù đã quy định miễn thuế cho thuyền viên nhưng quy định trên lại không đề cập đến việc miễn thuế thu nhập cá nhân cho các thuyền viên làm việc trên tàu biển chạy tuyến trong nước mà chỉ miễn thuế cho thuyền viên chạy tuyến nước ngoài. Trong khi, thuyền viên dù chạy tuyến quốc tế hay tuyến nội địa cũng vẫn phải chi phí hai đầu bến cảng khá đắt đỏ. Do vậy, thuyền viên thường có xu hướng chỉ lựa chọn đi tuyến quốc tế thay vì chọn đi tuyến nội địa vì thu nhập thực lĩnh tuyến nội địa không hấp dẫn.

Bên cạnh đó, hiện nay, khi xảy ra tranh chấp lao động liên quan đến chế độ, tiền lương, luân chuyển thuyền viên khi không may ốm đau thì thiệt thòi thường thuộc về thuyền viên.

Đơn cử vụ việc 12 thuyền viên tàu Việt Tín 01 ký hợp đồng với Công ty TNHH Công nghệ mới Thuận Thiên thực hiện nghĩa vụ hợp đồng đưa tàu Việt Tín 01 trở về Việt Nam trong thời hạn 15 ngày. Tuy nhiên, khi sang đến Malaysia, các thuyền viên mới biết tình trạng của tàu không đảm bảo an ninh, an toàn hàng hải và thiếu 4 chức danh trên tàu. Chính quyền cảng của nước sở tại đã tạm giữ thợ máy trưởng và con tàu. Trong suốt hơn 5 tháng qua, Công ty TNHH Công nghệ mới Thuận Thiên và Công ty cổ phần Vận tải Việt Tín đã không thực hiện đầy đủ trách nhiệm của chủ tàu với người lao động theo yêu cầu của Cục Hàng hải Việt Nam. Công ty TNHH Công nghệ mới Thuận Thiên là chủ sử dụng lao động đã không thực hiện cam kết trong hợp đồng lao động, nợ thuyền viên tổng số tiền hơn 1 tỷ đồng, trong đó có hơn 900 triệu đồng tiền lương.

Trong một vụ việc khác, 8 thuyền viên của tàu STC Columbus (thuộc Công ty Xây dựng và Thiết kế Sao Thủy) đang bị chính quyền sở tại tạm giữ tại Hàn Quốc. Các thuyền viên đang trong tình trạng hết hạn hợp đồng lao động tới 16 tháng nhưng không được công ty thanh lý hợp đồng lao động. Thuyền viên bị ốm, phải nhập viện điều trị không được công ty quan tâm và bố trí thay người, đưa thuyền viên về nước chữa bệnh. Còn nhiều thuyền viên ngậm ngùi bị quỵt lương hàng trăm triệu đồng do không được công ty thực hiện trách nhiệm nghĩa vụ theo hợp đồng đã ký kết.

Khi không may rơi vào hoàn cảnh khó khăn, những tổ chức mà thuyền viên thường cầu cứu là Nghiệp đoàn công nhân Vận tải Quốc tế (ITF), Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), Giáo hội Thủy thủ (SCI), Mạng lưới hỗ trợ và phúc lợi cho thuyền viên quốc tế (ISWAN)… Trong nhiều trường hợp, thuyền viên phải bỏ tiền, “chịu phí” thuê luật sư và các tổ chức đại diện thuyền viên để ủy quyền đấu tranh với chủ tàu đòi tiền lương và chi phí sinh hoạt.

ai bao ve quyen loi thuyen vien khi tham gia tau hanh trinh quoc te
Hội nghị thượng đỉnh thuyền viên châu Á (ASSM) và Ủy ban thuyền viên châu Á/Nauy (NASCO) năm 2019. Ảnh: Mai Dung

Mới đây, Việt Nam cũng đã khai trương đường dây nóng bảo hộ người Việt tại nước ngoài khi gặp tình huống khẩn cấp như mất hộ chiếu, bị lừa đảo, gặp tai nạn… Cục Hàng hải Việt Nam đã xây dựng trang thông tin “Thuyền viên và việc làm” nhằm thúc đẩy công tác tuyển dụng và tìm kiếm việc làm của chủ tàu, thuyền viên.

Theo ông Vũ Khang Cường - Cục Hàng hải Việt Nam: “Hiện không ít thuyền viên gặp phải “công ty ma”, đăng tuyển một đằng, nội dung công việc lại một nẻo hoặc đơn vị có quá trình hoạt động thiếu minh bạch. Vì vậy, trước khi phê duyệt tin đăng tuyển của chủ tàu, Cục Hàng hải Việt Nam sẽ phân công bộ phận chuyên trách tìm hiểu thông tin về đơn vị đó qua hồ sơ có sẵn và đánh giá của thuyền viên. Nếu đơn vị có lịch sử hoạt động thiếu minh bạch hoặc không đủ uy tín, lập tức tin đó sẽ bị đào thải để giảm rủi ro cho thuyền viên”.

Hiện nay, ngoài việc thường xuyên theo dõi và phản hồi thông tin đến các cơ quan quản lý nhà nước, thuyền viên có thể xem xét thành lập hội nghề nghiệp với sự tham gia của tổ chức Công đoàn đại diện, bảo vệ quyền lợi. Đơn cử như Hội nghị thượng đỉnh thuyền viên châu Á (ASSM) và Ủy ban thuyền viên châu Á/Nauy (NASCO) mà Công đoàn Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam là thành viên. Đây là cơ chế hợp tác hết sức hiệu quả giữa tổ chức Công đoàn các quốc gia cung cấp thuyền viên và các quốc gia có đội tàu lớn khu vực châu Á và Nauy. ASSM và NASCO có nhận định, đánh giá và có những đề xuất, kiến nghị mang tầm khu vực tới các tổ chức quốc tế như Nghiệp đoàn công nhân Giao thông vận tải quốc tế (ITF), Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) về đảm bảo quyền lợi, phúc lợi cho đội ngũ thuyền viên khu vực châu Á. Đã có rất nhiều nội dung thiết thực liên quan trực tiếp đến quyền lợi, phúc lợi của thuyền viên châu Á đã được đưa vào chương trình nghị sự các kỳ hội nghị như: Việc thực thi Công ước Lao động Hàng hải (MLC 2006), hỗ trợ thuyền viên bị bỏ rơi; hỗ trợ y tế trên biển; việc thương lượng Thỏa ước lao động tập thể; thiết lập kênh liên lạc khẩn cấp giữa các thành viên để hỗ trợ kịp thời cho thuyền viên khi gặp khó khăn…

Covid-19 ngày 16/8: 1 ca dương tính từ Guinea Xích đạo về sau 4 lần xét nghiệm Covid-19 ngày 16/8: 1 ca dương tính từ Guinea Xích đạo về sau 4 lần xét nghiệm
Bài học từ một vụ “hất đổ mâm cơm” Bài học từ một vụ “hất đổ mâm cơm”
"Nghèo quá không ngủ được" "Nghèo quá không ngủ được"
Chia sẻ

Tin cùng chuyên mục

Vượt rừng sửa điện phục vụ đồng bào vùng cao Quảng Nam

Việc làm -

Vượt rừng sửa điện phục vụ đồng bào vùng cao Quảng Nam

Công ty Điện lực Quảng Nam (PC Quảng Nam) đang nỗ lực khắc phục sự cố tại 2 cột điện trung thế trên sườn núi cao bị gãy ngã do bão số 5, khôi phục cấp điện cho 2 xã cuối cùng của vùng biên giới là Ch’Ơm và Ga Ry, huyện Tây Giang, với tổng số 315 khách hàng là đồng bào dân tộc.

Tạp chí Lao động và Công đoàn tuyển phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên

Việc làm -

Tạp chí Lao động và Công đoàn tuyển phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên

Tạp chí Lao động và Công đoàn là cơ quan báo chí trực thuộc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, xuất bản số đầu tiên vào năm 1929. Hiện nay, Tạp chí được Bộ Thông tin và Truyền thông cấp giấy phép và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam giao nhiệm vụ tổ chức xuất bản 02 tạp chí in ( ấn phẩm Lao động & Công đoàn và ấn phẩm An toàn vệ sinh lao động), 01 tạp chí điện tử cuocsongantoan.vn và 01 chuyên trang Nhịp sống doanh nghiệp (Bizlive). Các sản phẩm của chúng tôi hướng tới người đọc và đối tác là công nhân, công đoàn và các doanh nghiệp đang có tốc độ tăng trưởng nhanh trong làng báo chí.

Đối thoại tại Công ty Namyang: Lãnh đạo và công nhân chưa tìm được tiếng nói chung

Việc làm -

Đối thoại tại Công ty Namyang: Lãnh đạo và công nhân chưa tìm được tiếng nói chung

Chiều ngày 23/9/2020, cuộc đối thoại giữa Ban Giám đốc Công ty Namyang cùng hơn 1.000 công nhân lao động đã diễn ra để giải quyết vấn đề tạm hoãn hợp đồng lao động do ảnh hưởng của dịch Covid-19. Tuy nhiên, đến cuối buổi đối thoại, hai bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung.

Trải lòng của công nhân Công ty Namyang bị tạm hoãn hợp đồng lao động do dịch Covid -19

Việc làm -

Trải lòng của công nhân Công ty Namyang bị tạm hoãn hợp đồng lao động do dịch Covid -19

“Tôi bây giờ trẻ cũng không còn trẻ, già cũng không phải già. Nếu thất nghiệp, mấy người trẻ còn đi xin chỗ khác được. Tôi đây không còn bao nhiêu tuổi nữa là hết tuổi lao động rồi. Tuổi trẻ của tôi gắn bó ở đây rồi, mà đùng một cái người ta bảo để công nhân nghỉ việc là nghỉ ngay được. Khổ lắm, biết nói ra sao…”, công nhân P.T.T. sinh năm 1976, có 14 năm làm việc tại Công ty Namyang rưng rưng dãi bày.

Biên Hòa, Đồng Nai: Hơn 1.000 công nhân Công ty Namyang đình công

Đời sống công nhân -

Biên Hòa, Đồng Nai: Hơn 1.000 công nhân Công ty Namyang đình công

Công ty TNHH Namyang International - Việt Nam (Công ty Namyang), có địa chỉ tại Biên Hòa, Đồng Nai, ngày 19/9/2020 đã gửi thông báo đến toàn thể công nhân lao động đang làm việc tại công ty về việc tạm ngưng sản xuất và tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động với tất cả công nhân viên đang còn làm việc, thời gian từ ngày 1/10/2020. Sau khi có thông báo, người lao động đã không đồng ý với quyết định này của Ban Giám đốc Công ty. Đại diện LĐLĐ tỉnh Đồng Nai cùng ban, ngành chức năng đã xuống đối thoại, làm việc với công nhân và Ban Lãnh đạo Công ty này.

Kon Tum: Chính sách bảo hiểm thất nghiệp tháo gỡ khó khăn cho người lao động

Đời sống công nhân -

Kon Tum: Chính sách bảo hiểm thất nghiệp tháo gỡ khó khăn cho người lao động

Tham gia bảo hiểm thất nghiệp là quyền lợi và trách nhiệm của người lao động và người sử dụng lao động. Mỗi người lao động nên quan tâm nhiều hơn tới bảo hiểm thất nghiệp, đặc biệt là các chính sách mà bản thân mình được hưởng.

Đọc thêm

Thêm thuyền viên “cầu cứu” vì mắc kẹt, thiếu lương thực và bị nợ lương

Việc làm -

Thêm thuyền viên “cầu cứu” vì mắc kẹt, thiếu lương thực và bị nợ lương

Các thuyền viên tàu STC Columbus mắc kẹt tại Hàn Quốc đã gửi đơn kiến nghị tới Cục Hàng hải Việt Nam để cầu cứu sự giúp đỡ.

Lương công chức thấp hơn lương công nhân

Việc làm -

Lương công chức thấp hơn lương công nhân

Đó là chia sẻ của một số công chức đang làm việc ở khối cơ quan nhà nước khi đề cập đến mức lương của họ.

Licogi 12 đã thực hiện đầy đủ việc huấn luyện an toàn lao động hay chưa?

Việc làm -

Licogi 12 đã thực hiện đầy đủ việc huấn luyện an toàn lao động hay chưa?

Vụ nổ bình khí oxy tại Nhà máy Nhà máy Chế tạo kết cấu thép và sửa chữa máy xây dựng (Công ty Licogi 12) ngày 4/9 vừa qua đặt ra một câu hỏi quan trọng trong công tác thực hiện pháp luật An toàn lao động cho người lao động tại Doanh nghiệp.

Thông báo tuyển dụng công nhân tại Khu công nghiệp Thăng Long- Hà Nội

Việc làm -

Thông báo tuyển dụng công nhân tại Khu công nghiệp Thăng Long- Hà Nội

Hiện nay, do nhu cầu tìm việc của người lao động rất lớn, hiện tượng môi giới, nhà cung ứng thu gom hồ sơ lừa đảo công nhân rất nhiều. Để giúp các anh chị em tìm được một công việc nhanh và đáng tin cậy, Tạp chí điện tử Cuocsongantoan.vn gửi đến quý bạn đọc thông tin tuyển dụng trực tiếp của Công ty TNHH Aikawa Việt Nam.

Chủ tàu giữ bản gốc giấy tờ của thuyền viên là vi phạm pháp luật lao động

Việc làm -

Chủ tàu giữ bản gốc giấy tờ của thuyền viên là vi phạm pháp luật lao động

Cục Hàng hải Việt Nam khẳng định, việc các chủ tàu giữ giấy tờ, chứng chỉ chuyên môn gốc của thuyền viên là vi phạm pháp luật lao động.

Xem phiên bản di động