Thứ bảy 19/09/2020 23:38

Apple, ký túc xá công nhân và một thông điệp nhân văn?

Diễn đàn - Minh Hoàng

Việc Apple không đặt nhà máy lắp ráp iPhone ở Việt Nam vì lý do nơi ở của công nhân không bảo đảm nên được coi là một thông điệp nhân văn và là một bài học cần học thuộc lòng.
apple ky tuc xa cong nhan va mot thong diep nhan van
Trụ sở Tập đoàn công nghệ Apple trị giá 5 tỷ đô la tại thung lũng Silicon ở bang California, Mỹ, nơi có 12.000 người làm việc. Ảnh: Zing

Bài viết “Ký túc xá công nhân: Chuyện không lừng chừng được nữa” nhận được khá nhiều chia sẻ của bạn đọc, nhất là bạn đọc công nhân. Một số bạn lấy làm lạ vì sao Apple lại không đặt nhà máy lắp ráp iPhone tại Việt Nam chỉ vì chỗ ở của công nhân không bảo đảm; một số bạn khác cho rằng các tập đoàn lớn của các nước văn minh rất coi trọng đạo đức kinh doanh, văn hóa kinh doanh, trong đó có việc bảo đảm quyền được thụ hưởng đời sống tối thiểu của người công nhân - mà một trong số đó là quyền có nhà ở.

Cách đây nhiều năm, khi thế giới bóng đá còn sử dụng quả bóng khâu (chưa có bóng đúc), một quốc gia Nam Á đã sản xuất và xuất khẩu rất nhiều trái bóng cho thị trường châu Âu. Nhưng khi có những thước phim về việc quốc gia này sử dụng lao động trẻ em trong điều kiện thiếu thốn để sản xuất những trái bóng đó, châu Âu đã tẩy chay quả bóng da khâu của quốc gia này.

apple ky tuc xa cong nhan va mot thong diep nhan van
Chiếc điện thoại iPhone của Apple được người tiêu dùng toàn thế giới ưa chuộng. Ảnh baoquocte.vn

Một ví dụ khác, một quốc gia châu Phi có sản lượng khai thác, chế tác kim cương hàng đầu thế giới; sản phẩm của quốc gia này đến với hầu hết các thị trường kim cương của thế giới. Nhưng khi những hình ảnh về việc sử dụng nhân công tàn bạo trong điều kiện nguy hiểm, không an toàn, người lao động làm việc như nô lệ dưới roi vọt - trong đó phần đông là người da đen để khai thác kim cương - thì thế giới đã dấy lên một làn sóng phẫn nộ. Hollywood còn làm cả một bộ phim truyện “Kim cương máu” về vấn đề này.

Kim cương, sản phẩm có giá trị kinh tế rất cao, có mặt trong một số ngành công nghiệp, là đồ trang sức cho các cá nhân, gia đình giàu có hoặc được sử dụng như một loại tài sản, tiền tệ - giống như vàng - không phải ai cũng có điều kiện sở hữu. Nên tiếng vọng về máu và mồ hôi đổ ra để có hạt kim cương ít đến được thế giới. Nhưng quả bóng da hay chiếc điện thoại iPhone là sản phẩm đại chúng, bất cứ ai cũng có thể trang bị cho mình để sử dụng. Chiếc điện thoại iPhone, đó còn là niềm tự hào công nghệ, một trong những đỉnh cao của trí tuệ loài người.

apple ky tuc xa cong nhan va mot thong diep nhan van
Khu nhà ở, trường mầm non cho công nhân và con cái họ của Công ty Cổ phần Dụng cụ thể thao Delta tại xã Hoằng Đồng, Hoằng Hóa, Thanh Hóa. Cách làm căn cơ như công ty này chưa nhiều. Ảnh baothanhhoa.vn

Hình ảnh chiếc iPhone đẹp đẽ “long lanh” và thông minh sẽ ra sao nếu nó được sản xuất ra bởi những người công nhân chui lủi trong những căn phòng tồi tàn, chật hẹp, không bảo đảm điều kiện vệ sinh và an toàn tối thiểu? Người tiêu dùng thế giới sẽ nghĩ gì về Tập đoàn Apple, chủ sở hữu nhãn hàng nổi tiếng này? Họ có lên án không, có cân nhắc mua sản phẩm iPhone sản xuất trong điều kiện đó không, khi mỗi người bỏ tiền ra mua sản phẩm này đồng nghĩa cổ vũ cho việc “đày ải” chính những người công nhân làm ra nó? Chiếc iPhone có đáng được tôn sùng và sử dụng rộng rãi không, khi nó có được một phần do nỗi thống khổ của những người lao động?

Tôi nghĩ đây là bài học nhân văn thật lớn và sâu sắc. Một thông điệp gián tiếp mà các nhà sản xuất, nhà quản lý và người công nhân phải học thuộc lòng. Không thể sản xuất chỉ để sản xuất; không thể tự hào với sản phẩm được sản xuất ra khi nó được hình thành bởi sự vắt kiệt chính người công nhân làm ra sản phẩm ấy.

apple ky tuc xa cong nhan va mot thong diep nhan van
Mô hình nhà ở cho công nhân Khu Công nghiệp Hòa Cầm tại thành phố Đà Nẵng. Công trình trị giá gần 200 tỷ đồng này đã được khởi công xây dựng từ tháng 4/2019. Ảnh: nguoitieudung.vn

Nếu chúng ta bằng lòng quanh quẩn với “ao làng” theo kiểu “tự sản tự tiêu” thì cứ làm như cách cũ, như giai đoạn tích lũy tiền tư bản “dã man” cách đây hàng trăm năm ở phương Tây. Còn nếu chúng ta muốn bơi ra biển lớn thì cần đặt người công nhân vào trung tâm của sự phát triển. Họ cần được đáp ứng những điều kiện ăn ở tốt hơn nữa.

Việc Apple quyết định không đặt nhà máy lắp ráp iPhone ở Việt Nam vì thế cần được coi là một bài học nghiêm túc, một thông điệp nhân văn.

Covid-19: Cập nhật thông tin mới nhất ngày 27/8 Covid-19: Cập nhật thông tin mới nhất ngày 27/8
Ngồi giữa Ba Đình mơ đảo Síp Ngồi giữa Ba Đình mơ đảo Síp
Món quà của người Ca Dong đã đến được mâm cơm người lao động khó khăn mùa dịch Món quà của người Ca Dong đã đến được mâm cơm người lao động khó khăn mùa dịch
Chia sẻ

Tin cùng chuyên mục

"Làm đàn ông                                                         thật khó!"

Diễn đàn -

"Làm đàn ông thật khó!"

"Làm đàn ông thật khó" là lời than của một bạn nam công nhân, bởi đàn ông uống rượu, hút thuốc bị chê, nhưng không sử dụng rượu, thuốc cũng bị chị em chê nốt.

"Cầu em được người tình như tôi đã                                    yêu em"

Diễn đàn -

"Cầu em được người tình như tôi đã yêu em"

"Cầu em được người tình như tôi đã yêu em", mấy ai đủ bản lĩnh và "độ lạnh" chúc cho người yêu, vợ mình thế khi họ ngoại tình đi với tình mới. Vì ngoại tình luôn đi đôi với đánh ghen. Nên câu chuyện dưới đây có vẻ khá lạ lùng.

Quỹ "bảo hiểm                                                             thất tình"

Diễn đàn -

Quỹ "bảo hiểm thất tình"

Một bạn công nhân hài hước đề xuất mỗi cặp yêu nhau nên cùng đóng một khoản vào quỹ "bảo hiểm thất tình". Ai ngoại tình thì người còn lại được lĩnh số tiền đó, như một cách để "đền bù thiệt hại'...

"Trong giấc ngủ cũng mơ thấy mình                     bị phạt"

Diễn đàn -

"Trong giấc ngủ cũng mơ thấy mình bị phạt"

Đi ngủ cũng mơ thấy bị phạt thì sự lo lắng của người lao động đã đến mức ám ảnh. Doanh nghiệp, người lao động, công đoàn phải làm gì để quan hệ lao động trong doanh nghiệp tốt đẹp hơn?

Thay đổi và không                                                  thay đổi

Diễn đàn -

Thay đổi và không thay đổi

Trong cuộc sống, mỗi chúng ta luôn phải đưa ra các quyết định có tính lựa chọn mỗi ngày. Nhưng thay đổi hay không thay đổi công việc thì không đơn giản.

"Cuộc sống đâu chỉ có cơm ngon                                và áo đẹp"

Diễn đàn -

"Cuộc sống đâu chỉ có cơm ngon và áo đẹp"

Những vất vả, khó khăn do dịch bệnh khiến không ít bạn công nhân cảm thấy bế tắc. Thật buồn cứ phải lo cơm áo hàng ngày. Đời sống chỉ có thế thì thật tẻ nhạt.

Đọc thêm

"Tôi tự nhủ cần phải sống vui vẻ, khó khăn rồi sẽ qua"

Diễn đàn -

"Tôi tự nhủ cần phải sống vui vẻ, khó khăn rồi sẽ qua"

Trước những khó khăn, vất vả do mất việc làm, thu nhập hiện nay, nhiều bạn công nhân vẫn giữ thái độ sống tích cực, vui vẻ, lạc quan. Điều này thật đáng quý.

"Lương công nhân thấp quá, lỡ bước thì phải theo thôi"

Diễn đàn -

"Lương công nhân thấp quá, lỡ bước thì phải theo thôi"

Một số bạn than thở vì "lỡ bước" mới phải làm công nhân, vì lương thấp quá. Song, nếu bạn có ý chí, quyết tâm học tập nâng cao tay nghề, bạn có thể tìm một công việc có thu nhập tốt hơn.

Thói vô tâm và những trò                                  đùa ác

Diễn đàn -

Thói vô tâm và những trò đùa ác

Một số người đăng tin có nhà trọ cho thuê và tuyển dụng để "đùa chơi", khiến nhiều người điêu đứng. Người công nhân đã rất vất vả rồi, xin đừng đùa ác với họ.

"Trai quê né ra, đừng mơ mộng làm                      người yêu em"

Diễn đàn -

"Trai quê né ra, đừng mơ mộng làm người yêu em"

Phần lớn nam nữ công nhân trẻ chọn người yêu, kết hôn với những tiêu chí thực tế, phù hợp. Nhưng một số bạn gái lại có những tiêu chí lạ lùng, kỳ thị trai quê.

"Ai có việc gì làm cho mình theo với"

Diễn đàn -

"Ai có việc gì làm cho mình theo với"

Việc làm đang là vấn đề cấp bách lúc này. Khi khả năng xin việc tại các doanh nghiệp không cao, nhiều bạn đã chuyển hướng tìm việc ở khu vực lao động tự do.

Xem phiên bản di động