Thứ tư 26/01/2022 03:47
banner-trai-xinh-gai-dep

Công tác quản lý an toàn, vệ sinh lao động trong lĩnh vực xây dựng

An toàn lao động - TS. Đỗ Thị Lan Chi - Hoàng Thị Lê

Luật ATVSLĐ đã quy định rõ về ATVSLĐ đối với NLĐ làm việc không theo hợp đồng lao động (HĐLĐ). Tuy nhiên, thực tế nghiên cứu cho thấy, người làm việc không có quan hệ lao động (QHLĐ) đa số có trình độ văn hóa thấp, thiếu việc làm, điều kiện lao động (ĐKLĐ) còn nhiều khó khăn, đặc biệt là lao động xây dựng tự do; họ không có bảo hiểm, không được chăm sóc sức khỏe. Vì vậy, cần có các công cụ, giải pháp quản lý ATVSLĐ thiết thực, phù hợp với đặc điểm riêng của nhóm đối tượng này.
Công tác quản lý an toàn, vệ sinh lao động trong lĩnh vực xây dựng
Lao động tự do làm việc tại công trình xây dựng nhà tư nhân tại TP. Lạng Sơn (Lạng Sơn).

1. Lực lượng lao động tự do (LĐTD)

Theo luật ATVSLĐ, có hai nhóm đối tượng NLĐ là NLĐ làm việc theo HĐLĐ và NLĐ làm việc không theo HĐLĐ. NLĐ làm việc không theo HĐLĐ còn gọi là LĐTD. Phần lớn họ không có trình độ chuyên môn kỹ thuật (chưa qua đào tạo), học vấn thấp; kỹ năng, kinh nghiệm làm việc thường là do tự tìm hiểu, tự tích luỹ trong quá trình làm việc; nhận thức về công việc, QHLĐ, các nguy cơ, rủi ro tai nạn lao động (TNLĐ), bệnh nghề nghiệp, biện pháp ATVSLĐ trong quá trình làm việc rất hạn chế; cùng với đó, tác phong làm việc tuỳ tiện, chủ quan vẫn chưa được khắc phục. Vì vậy nguy cơ tai nạn, rủi ro xảy ra rất cao đối với nhóm lao động này. Đặc biệt, khi bị TNLĐ, họ phải tự chi phí chạy chữa rất tốn kém, trong khi thu nhập của họ lại thấp và bấp bênh...

Kết quả nghiên cứu cho thấy, số LĐTD trong cả nước chiếm tỉ lệ 67,92%. Riêng địa bàn tỉnh Lạng Sơn, số LĐTD có khoảng 385.913 người, chiếm tỉ lệ 79,19%; trong đó có khoảng 4.000 LĐTD làm việc thường xuyên trong lĩnh vực xây dựng, chiếm tỷ lệ 42,2% tổng số lao động tự do trong lĩnh vực phi nông, lâm nghiệp và thủy sản toàn tỉnh.

2. Đặc trưng công việc đối với LĐTD trong lĩnh vực xây dựng

NLĐ tự do tại các công trình xây dựng thường làm việc theo các nhóm nhỏ, tự nhận công trình hoặc làm việc thông qua các cai thầu. Thỏa thuận về việc làm thường bằng miệng, không bằng văn bản, trên cơ sở tiền công theo ngày làm việc hoặc tiền công thu được từ công trình. Nhiều lao động xây dựng là công việc thường xuyên (thu nhập chính), bên cạnh đó, một số ít là công việc tạm thời, tranh thủ thời gian nông nhàn, hoặc làm việc trong thời gian ngắn do nhu cầu sử dụng của các nhà thầu thi công. Công việc của LĐTD làm việc tương đối đa dạng từ bốc vác đến lắp đặt hệ thống điện,...

Công tác quản lý an toàn, vệ sinh lao động trong lĩnh vực xây dựng

Một góc công trình xây dựng nhà dân tại huyện Cao Lộc (Lạng Sơn).

Thời gian làm việc của LĐTD thường không theo giờ hành chính, phụ thuộc nhiều vào thời tiết trong ngày và mùa trong năm. Số giờ làm việc trung bình trong ngày từ 9 - 10 giờ/ngày, tuỳ theo khối lượng công việc và tiến độ công trình, có thời điểm làm đến 12 giờ/ngày.

Do chủ yếu làm việc ngoài trời, môi trường làm việc thường thay đổi (theo công trình); cường độ làm việc căng thẳng, thời gian làm việc kéo dài nên hoạt động thể lực của LĐTD rất nặng nhọc.

3. Tình hình TNLĐ trong lĩnh vực xây dựng

Giai đoạn từ 2016- 2020, trung bình mỗi năm cả nước có khoảng 8.292 vụ TNLĐ, trong đó, lĩnh vực xây dựng chiếm tỉ lệ cao. Số vụ TNLĐ chết người đối với LĐTD khoảng 390 vụ (chiếm 4,7% tổng số vụ). Số LĐTD chết do TNLĐ khoảng 288 người mỗi năm. Nghiên cứu tình hình TNLĐ tại Lạng Sơn giai đoạn 2016 - 2020 cho thấy, trung bình mỗi năm có 62 người bị TNLĐ, trong đó TNLĐ đối với nhóm LĐTD là 51 người.

Công tác quản lý an toàn, vệ sinh lao động trong lĩnh vực xây dựng
Biểu đồ 1: Tình hình tai nạn lao động tại Lạng Sơn giai đoạn 2016-2020.
Công tác quản lý an toàn, vệ sinh lao động trong lĩnh vực xây dựng
Biểu đồ 2: Tình hình tai nạn lao động trong lĩnh vực xây dựng tại Lạng Sơn.

Lĩnh vực để xảy ra TNLĐ chủ yếu vẫn tập trung ở các ngành Xây dựng, khai khoáng và trong sản xuất nông nghiệp. Trong đó TNLĐ trong lĩnh vực xây dựng xảy ra đối với LĐTD chiếm tỉ lệ đáng kể.

4. Nguyên nhân gây TNLĐ trong lĩnh vực xây dựng đối với NLĐ tự do

ĐKLĐ đối với LĐTD thường không đảm bảo, có nguy cơ rủi ro cao, rất dễ xảy ra TNLĐ tại nơi làm việc. Những nguyên nhân chính gây TNLĐ trong lĩnh vực xây dựng đối với LĐTD gồm:

Do bản thân NLĐ thiếu hiểu biết, không nhận thức được các yếu tố gây TNLĐ; vận hành sai quy trình kỹ thuật; nhận định, đánh giá sai tình trạng an toàn của máy móc, thiết bị, các điều kiện an toàn trong quá trình làm việc; thiếu trang bị cần thiết; chủ quan, coi thường tai nạn, thói quen làm bừa, làm ẩu… Do công tác quản lý Nhà nước chưa chặt chẽ; việc thanh, kiểm tra còn ít; công tác tuyên truyền chưa hiệu quả, thiếu chuyên sâu.

Việc sử dụng máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về ATVSLĐ chưa đảm bảo. Công tác tổ chức huấn luyện về ATVSLĐ còn ít. Tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2016-2020 chỉ hỗ trợ huấn luyện cho khoảng 300 LĐTD, trong đó lao động xây dựng khoảng 100 người. Có thể thấy, số LĐTD được huấn luyện ATVSLĐ rất ít so với số lao động thực tế.

Việc thực hiện các chế độ bảo hộ lao động, chăm sóc sức khỏe cho LĐTD còn hạn chế. Mặc dù Nhà nước, các địa phương đã có chủ trương quan tâm đến việc khám sức khỏe định kỳ cho LĐTD nhưng do thiếu điều kiện về kinh tế nên việc triển khai trong thực tế rất khó khăn.

Công tác quản lý an toàn, vệ sinh lao động trong lĩnh vực xây dựng

Lao động tự do tại công trình xây dựng nhà huyện Hữu Lũng (Lạng Sơn).

5. Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ATVSLĐ đối với LĐTD

Xây dựng chế độ, chính sách quản lý ATVSLĐ đối với LĐTD

Trước hết là quản lý về việc làm. Nhà nước cần có quy định cụ thể những công trình nào hoặc vị trí công việc nào LĐTD được phép vào làm. Bên cạnh đó, cần xây dựng phần mềm quản lý nhân lực gắn với sổ sức khoẻ điện tử để đảm bảo LĐTD đủ điều kiện về kiến thức ATVSLĐ và sức khỏe để hành nghề.

Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý ATVSLĐ

Cần phải có quy định về điều kiện, số lượng cán bộ quản lý ATVSLĐ ở các địa phương, gồm các sở, ngành, huyện, đồng thời tận dụng đội ngũ cán bộ quản lý đô thị, giám sát công trình để quản lý ATVSLĐ trên các công trình. Đồng thời, đào tạo, bồi dưỡng, huấn luyện về ATVSLĐ cho đội ngũ này, trong đó có bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ về thanh tra, kiểm tra, giám sát ATVSLĐ đối với đội ngũ cán bộ quản lý ATVSLĐ.

Xây dựng chính sách hỗ trợ LĐTD trong công tác ATVSLĐ

Trong đó chú trọng chính sách hỗ trợ đào tạo nghề xây dựng, sơ cấp nghề cho LĐTD. Cùng với đó, chính quyền các địa phương cũng phải xây dựng chính sách hỗ trợ huấn luyện ATVSLĐ cho LĐTD.

Biện pháp tuyên truyền, huấn luyện

Nôi dung tuyên truyền tập trung vào các quy định về quản lý ATVSLĐ trong xây dựng; quy chuẩn kỹ thuật an toàn, biện pháp an toàn cụ thể trong thi công; các biện pháp cải thiện điều kiện lao động; nâng cao ý thức chăm sóc sức khỏe, bảo vệ môi trường.

An toàn vệ sinh lao động là khâu đột phá để đổi mới trong hoạt động công đoàn An toàn vệ sinh lao động là khâu đột phá để đổi mới trong hoạt động công đoàn

Đó là nhận định của bà Hồ Thị Kim Ngân, Phó trưởng Ban Quan hệ lao động, Tổng LĐLĐ Việt Nam trong buổi tập huấn ...

Tổng LĐLĐ Việt Nam làm việc với Bình Dương về việc xây dựng thiết chế công đoàn Tổng LĐLĐ Việt Nam làm việc với Bình Dương về việc xây dựng thiết chế công đoàn

Chiều 2/11, Đoàn công tác của Tổng LĐLĐ Việt Nam do đồng chí Nguyễn Đình Khang - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, ...

Bộ Xây dựng đề xuất gói tín dụng 30.000 tỉ đồng cho nhà ở xã hội, công nhân Bộ Xây dựng đề xuất gói tín dụng 30.000 tỉ đồng cho nhà ở xã hội, công nhân

Bộ Xây dựng vừa kiến nghị bổ sung gói tín dụng khoảng 30.000 tỉ đồng theo hình thức tái cấp vốn cho chủ đầu tư ...

Chia sẻ

Tin cùng chuyên mục

Một số giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

An toàn lao động -

Một số giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

Việc nâng cao hiệu quả phòng ngừa tai nạn lao động (TNLĐ), bện nghề nghiệp (BNN) có ý nghĩa cực kỳ quan trọng.

Đề xuất xây dựng mô hình “Không tai nạn lao động, không dịch bệnh” trong sản xuất

An toàn lao động -

Đề xuất xây dựng mô hình “Không tai nạn lao động, không dịch bệnh” trong sản xuất

Khi tai nạn lao động (TNLĐ) và bệnh tật xảy ra không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng của người lao động (NLĐ), mà còn ảnh hưởng đến quá trình sản xuất của doanh nghiệp và đời sống kinh tế xã hội.

Công ty CP Kho vận Tân Cảng tổ chức diễn tập phòng cháy, chữa cháy

An toàn lao động -

Công ty CP Kho vận Tân Cảng tổ chức diễn tập phòng cháy, chữa cháy

Để có một cái Tết an toàn, yên bình cho cán bộ, chiến sĩ và người lao động trong dịp Tết, ngày 19/01, Công ty Kho vận Tân Cảng, Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn đã tổ chức diễn tập phòng cháy, chữa cháy. Trung tá Bùi Văn Bằng, Phó Giám đốc Công ty Kho vận Tân Cảng chủ trì buổi diễn tập.

Đánh giá rủi ro an toàn và sức khỏe nghề nghiệp tại cơ sở chế biến thủy sản

An toàn lao động -

Đánh giá rủi ro an toàn và sức khỏe nghề nghiệp tại cơ sở chế biến thủy sản

Việc đánh giá rủi ro an toàn sức khỏe nghề nghiệp (ATSKNN) cho NLĐ trong ngành CBTS là việc làm cần thiết trong giai đoạn hiện nay.

Xây dựng xã hội an toàn trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư

An toàn lao động -

Xây dựng xã hội an toàn trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư

Công tác chăm lo, đảm bảo an toàn, sức khỏe và tính mạng cho người lao động (NLĐ) là một trong những chủ trương, chính sách lớn luôn được Đảng và Nhà nước ta quan tâm, coi trọng.

Danh mục công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động

An toàn lao động -

Danh mục công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động

Bạn Nguyễn Triều Dương (Trảng Bàng - Tây Ninh): Tôi là nhân viên vận hành máy in công nghiệp cho một công ty in. Được biết, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội có ban hành các danh mục công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động. Xin quý báo cho biết, công việc của tôi hiện nay có nằm trong các danh mục công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động không? Và có bao nhiêu công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động?

Đọc thêm

"Cán bộ công đoàn cơ sở hoàn toàn có khả năng trở thành giảng viên an toàn"

An toàn lao động -

"Cán bộ công đoàn cơ sở hoàn toàn có khả năng trở thành giảng viên an toàn"

Theo ông Nguyễn Anh Thơ - Quyền Viện trưởng Viện Khoa học An toàn vệ sinh lao động (Tổng LĐLĐ Việt Nam), cán bộ công đoàn cơ sở hoàn toàn có khả năng trở thành giảng viên an toàn, góp phần nâng cao hiệu quả công tác ATVSLĐ tại doanh nghiệp.

Sống chung, an toàn với dịch bệnh

An toàn lao động -

Sống chung, an toàn với dịch bệnh

Vi-rút SARS-CoV-2 đã gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp và đẩy nền kinh tế thế giới rơi vào suy thoái. Tuy nhiên, việc bao phủ vắc xin, có thuốc điều trị giúp giảm số ca nặng, tử vong và giảm tỷ lệ mắc. Do vậy, Việt Nam và nhiều quốc gia đã thay đổi chiến lược ứng phó dịch bệnh từ cố gắng dập tắt dứt điểm sang sống chung an toàn với dịch bệnh.

Đánh giá tư thế lao động ở nhân viên sản xuất lắp ráp linh kiện điện tử

An toàn lao động -

Đánh giá tư thế lao động ở nhân viên sản xuất lắp ráp linh kiện điện tử

Sản xuất linh kiện điện tử (LKĐT) là công việc đơn điệu. Các thao tác đòi hỏi phải cực kì chính xác, mức độ tập trung vào công việc rất cao; người công nhân phải làm việc ca kíp. Bài viết dưới đây là một phần đề tài nghiên cứu phát hiện các nguy cơ liên quan đến nghề nghiệp do tư thế lao động (TTLĐ) bất lợi mà kết quả nghiên cứu của nó là cơ sở để đề xuất các giải pháp giảm TTLĐ xấu và cải thiện điều kiện lao động (ĐKLĐ) cho các công việc dạng này.

Quyền, trách nhiệm của tổ chức Công đoàn trong công tác  an toàn, vệ sinh lao động

An toàn lao động -

Quyền, trách nhiệm của tổ chức Công đoàn trong công tác an toàn, vệ sinh lao động

Bạn Nguyễn Hải An (Biên Hòa, Đồng Nai) hỏi: Tôi là cán bộ chuyên trách về an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) của một công ty sản xuất thức ăn gia súc. Công tác ATVSLĐ của công ty chúng tôi luôn có đóng góp của công đoàn từ việc xây dựng, giám sát thực hiện kế hoạch, quy định, nội quy, biện pháp bảo đảm ATVSLĐ đến việc phối hợp với giám đốc công ty tổ chức kiểm tra công tác này… Vậy, quy định trách nhiệm của tổ chức Công đoàn cũng như công đoàn cơ sở (CĐCS) trong công tác ATVSLĐ là như thế nào?

Bỏng nặng do tai nạn lao động, 2 công nhân tử vong

An toàn lao động -

Bỏng nặng do tai nạn lao động, 2 công nhân tử vong

2 công nhân Công ty TNHH Hóa Công nghiệp Triển Bằng (KCN Hải Yên, Móng Cái, Quảng Ninh) tử vong do vết thương quá nặng, hậu quả từ vụ tai nạn lao động xảy ra hôm 21/12/2021.

Xem phiên bản di động