Thứ năm 26/11/2020 02:53

Đừng đổ hoàn toàn lỗi do thiên tai!

Cà phê tối - Mỹ Mỹ

Hôm qua, hình ảnh anh Nguyễn Cao Tùng, người đàn ông ở Trà Leng từng khóc nức nở không nhận tiền, chỉ xin xe tới thăm vợ con sau vụ sạt lở đất mỉm cười làm ấm lòng biết bao người. Gia đình anh đã an toàn sau vụ sạt lở. Niềm hạnh phúc của anh được nhiều người (đặc biệt là đàn ông) đồng cảm. Anh và gia đình quá may mắn trong thảm họa.
Thiên tai, giáo dục và tầm nhìn chiến lược Những người lính ở Trà Leng Nước mắt đàn ông ở Trà Leng
Đừng đổ hoàn toàn lỗi do thiên tai!
Nụ cười đã trở lại trên môi người đàn ông từng khóc nức nở, không nhận tiền, chỉ xin xe tới thăm vợ con sau vụ sạt lở đất ở Trà Leng. Ảnh: MXH

Nhưng sẽ có những phút chạnh lòng khác. Rằng có phải ai cũng có nụ cười mãn nguyện sau bao chênh vênh giữa vòng sinh tử của gia đình như anh?

Câu trả lời là không. Con mất bố mẹ; vợ mất chồng con… quá nhiều những câu chuyện thương tâm ở Trà Leng nói riêng và cả đợt thảm họa sạt lở liên hoàn này nói chung.

Những nỗi đau ấy được ĐBQH Trương Trọng Nghĩa (đoàn TP.HCM) chất vấn các cơ quan có thẩm quyền: "Liệu trong 20 năm qua, những thiệt hại do biến đổi khí hậu bao nhiêu là do thiên tai, bao nhiêu là do nhân tai?"

Ông Nghĩa cũng nêu về việc làm thủy điện phá rừng nhưng không trồng lại hoặc trồng lại không đúng cam kết. Rồi ông hỏi thẳng: “Đã có ai nghiên cứu liệu rừng trồng lại có tác dụng như rừng nguyên sinh không?

Và ngay câu sau chính ông cũng trả lời luôn: “Một ha rừng nguyên sinh bảo đảm môi trường, an toàn cho đất đai có khi còn hơn cả chục ha rừng trồng lại vì rễ rừng nguyên sinh bám sâu, đan xen, hiệu ứng tốt hơn rừng trồng lại nhiều”.

Còn đây là ý kiến chuyên gia. Ông Trịnh Xuân Hòa, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản (Bộ Tài nguyên và Môi trường) trên VnExpress: “Mất rừng tự nhiên cũng là nguyên nhân dẫn tới sạt lở. Nhiều nơi tỷ lệ che phủ của rừng lên tới 70 - 80%, nhưng là rừng tái sinh hoặc rừng trồng. Khả năng giữ nước của rừng tái sinh rất hạn chế so với rừng tự nhiên. Rừng trồng đa phần là keo, sau một vài năm thu hoạch trồng cây lại mới khiến liên kết đất yếu, hệ thống rễ cây trồng không phát triển để giữ lại nước”.

Ngoài những nguyên nhân tự nhiên liên quan tới địa hình, địa chất, ông Hòa cũng chỉ ra rằng các hoạt động dân sinh như phá rừng, mở đường xây dựng công trình… đã khiến nguy cơ sạt lở cao hơn, tình hình nghiêm trọng hơn.

Các công trình ấy có thể là đường dân sinh, các công trình của người dân. Nhưng cũng có thể là thủy điện cóc. Đơn cử, riêng Thủy điện Rào Trăng 3 với công suất 13 MW đã khiến 44.4 ha diện tích rừng “trong khu bảo tồn” bị mất. Nên nhớ, gần đó còn nhiều thủy điện cóc khác mà trong đợt mưa lũ chúng ta đã phải nỗ lực liên lạc với từng nơi.

Bao nhiêu cây trồng lại cho đủ? Đúng hơn, cây trồng lại bao nhiêu năm cho đủ với số đã mất?

Việc thủy điện cắt lũ là đúng. Việc các loại hình tạo ra năng lượng như thủy điện, nhiệt điện, phong điện, điện hạt nhân, thậm chí điện mặt trời đều có mặt trái là đúng. Và chúng ta vẫn cần tiêu thụ năng lượng nên sẽ phải cân nhắc lựa chọn và chấp nhận những mặt trái ở mức độ cho phép.

Nhưng câu chuyện thủy điện “cóc” hiện tại chủ thể không phải là thủy điện. Mà là quá trình thực thi, làm thủy điện. Cụ thể ở đây là mất rừng, mất cây, mất sự bảo vệ cần thiết với con người.

Đấy là cái giá không đáng! Đúng hơn chúng ta có thể phòng tránh được nếu quy hoạch tốt.

Trở lại với câu hỏi của ĐBQH Trương Trọng Nghĩa. Tôi nghĩ biến đổi khí hậu dẫn tới thiên tai là có. Đợt mưa lũ lịch sử vừa qua cũng là ở dạng hiếm gặp. Song, chúng ta cũng có trách nhiệm với hệ sinh thái đang biến đổi.

Biến đổi khí hậu là vấn đề toàn cầu. Nghe to tát và xa xôi. Nhưng hãy nhìn đôi mắt người đàn ông Nguyễn Cao Tùng ở thời khắc anh tưởng sẽ mất cả gia đình. Phá cây làm thủy điện tràn lan, tráo trở với thiên nhiên sẽ có kết cục rất gần với những tổn thương thực của con người.

Anh Tùng và gia đình đã may mắn thoát nạn. Cũng như nhiều đồng bào khác ngay cả những người đọc những dòng này cũng như người viết dòng này vẫn thấy an toàn trong bão lũ. Nhưng sớm thôi, từng động thái của chúng ta với tự nhiên đều mang tới những hệ lụy nhãn tiền.

Phòng được nhân tai, chúng ta sẽ hạn chế được nhiều thiên tai. Chẳng phải cụ Nguyễn Du đã từng nói “Xưa nay nhân định thắng thiên cũng nhiều” đó sao.

Covid-19: Cập nhật thông tin mới nhất ngày 4/11 Covid-19: Cập nhật thông tin mới nhất ngày 4/11

Cập nhật thông tin Covid-19 lúc 7h sáng ngày 4/11, toàn thế giới đã ghi nhận hơn 47,832 triệu ca bệnh Covid-19, trong đó có ...

Thiên tai, giáo dục và tầm nhìn chiến lược Thiên tai, giáo dục và tầm nhìn chiến lược

Chỉ 1 cơn bão, đã bộc lộ toàn bộ sự yếu kém. Từ vĩ mô tới vi mô, từ trung ương tới cấp xóm, trong ...

Tại sao cho rằng nam nữ công nhân                                    không đẹp? Tại sao cho rằng nam nữ công nhân không đẹp?

Có ý kiến cho rằng tên gọi cuộc thi ảnh "Trai xinh - Gái đẹp trong công nhân các khu công nghiệp" sẽ khiến nhiều ...

Chia sẻ

Tin cùng chuyên mục

Bằng giả và tiến sĩ                                                       thật!

Cà phê tối -

Bằng giả và tiến sĩ thật!

Khi 600 tấm bằng cử nhân tiếng Anh giả của Đại học Đông Đô cấp cho sinh viên bung bét thì dư luận một lần nữa ồ lên kinh ngạc với dòng tin “trong đó có nhiều người “mua” bằng là cán bộ, công chức nhà nước. Đáng chú ý có 55 trường hợp sử dụng bằng giả này để xét tuyển nghiên cứu sinh, bảo vệ luận án tiến sĩ”!

Mức phạt 200 ngàn đồng: Còn cợt nhả công lý tới bao giờ!

Cà phê tối -

Mức phạt 200 ngàn đồng: Còn cợt nhả công lý tới bao giờ!

Hết vụ việc này đến vụ việc khác, những kẻ quấy rối tình dục vẫn ngang nhiên nộp 200 ngàn đồng rồi mọi chuyện lại đâu vào đấy. Chẳng còn lạ mà bức xúc, chẳng còn sốc mà oán thán. Những người theo dõi thông tin lâu chỉ biết thở dài ngao ngán, về một mức phạt cho có ngang nhiên tồn tại như cợt nhả tất cả chúng ta.

Ngành thuế và “bí mật” ngân hàng của công dân

Cà phê tối -

Ngành thuế và “bí mật” ngân hàng của công dân

Nghị định 126 cho phép ngành thuế nắm thông tin số dư, chi tiết giao dịch qua tài khoản ngân hàng của các cá nhân đang khiến nhiều người lo lắng và e ngại vì cho rằng “bí mật” ngân hàng của mình dễ “bại lộ”.

Hoa hậu chửi thề: Cần sòng phẳng

Cà phê tối -

Hoa hậu chửi thề: Cần sòng phẳng

Vẫn như mọi lần, mỗi lần hoa hậu đăng quang là một độ scandal ồn ào quá khứ. Gần nhất, tân Hoa hậu Đỗ Thị Hà vừa đội vương miện, lập tức những lời lẽ tục tĩu được viết tắt bị “đào bới” lại.

Dư âm ngày Nhà giáo 20/11

Cà phê tối -

Dư âm ngày Nhà giáo 20/11

Hôm qua là một ngày lễ lớn của thầy, cô giáo và học sinh trong cả nước. Và đã là ngày lễ, bao giờ cũng để lại nhiều dư âm sau nó, hay nói cụ thể hơn là để lại những cảm xúc khác nhau đan xen trong mỗi chúng ta.

Chỉ vàng của cô giáo

Cà phê tối -

Chỉ vàng của cô giáo

Lần ấy, tôi đưa 1 nhà tài trợ dưới xuôi lên Hà Giang khảo sát việc xây dựng trường. Mọi điều kiện đáp ứng đủ, nhu cầu xây dựng lại điểm trường dột nát là vô cùng bức thiết, thế nhưng, nhà tài trợ nằng nặc ngãng ra, không muốn xây. Khi về lại Hà Nội, tôi mới được biết lý do: "Trường lớp dột nát, học sinh khổ cực mà cô giáo hiệu phó dẫn đi khảo sát lại đeo 2 - 3 chỉ vàng ở tay"...

Đọc thêm

“Lỗ hổng” ở Sacombank và quy trình cần xem lại của các ngân hàng

Cà phê tối -

“Lỗ hổng” ở Sacombank và quy trình cần xem lại của các ngân hàng

Liên quan đến vụ án mua bán trái phép thông tin khách hàng để lừa đảo “dính” đến chuyên viên ngân hàng mình, Sacombank cho hay đã ngay lập tức áp dụng hình thức kỷ luật cao nhất là sa thải, đồng thời rà soát, đối chiếu và cảnh báo đối với danh sách khách hàng do chuyên viên này quản lý và đến nay chưa ghi nhận thiệt hại nào.

12.000 tỷ “giải cứu” Vietnam Airlines và câu hỏi chưa có lời giải!

Cà phê tối -

12.000 tỷ “giải cứu” Vietnam Airlines và câu hỏi chưa có lời giải!

Cuối cùng thì gói “giải cứu” Vietnam Airlines (VNA) lên đến 12.000 tỷ đã được thông qua giữa vô số ý kiến trái chiều cùng những phản đối dữ dội.

"Người lái đò" và những ước mong bé nhỏ

Cà phê tối -

"Người lái đò" và những ước mong bé nhỏ

Để cùng học sinh vượt qua trận mưa lũ lịch sử tháng 10 vừa rồi, thầy cô Trường PTDT Nội trú Bố Trạch (Quảng Bình) đã phải kết bè chuối, cùng nhau vượt lũ, băng rừng, kiếm lương thực cho học sinh. Đáng nói, việc kết bè chuối vượt lũ tiếp tế cho học sinh của thầy cô có thể coi là “truyền thống” mỗi khi mưa lũ của nhà trường.

BNT162b2 – một ứng cử viên sáng giá cho vaccine phòng ngừa COVID-19

Cà phê tối -

BNT162b2 – một ứng cử viên sáng giá cho vaccine phòng ngừa COVID-19

Đại diện cho hai Công ty Pfizer (Mỹ) và BioNTech (Đức) đã thông báo một tin tươi sáng về kết quả bước đầu trong thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 vaccine phòng ngừa COVID-19 của họ có tên là BNT162b2.

Gặp lại thầy cô qua những dòng tự sự

Cà phê tối -

Gặp lại thầy cô qua những dòng tự sự

Sắp 20/11, nhiều trường, nhiều lớp tổ chức gặp mặt. 9 năm trước, nhóm học sinh chuyên toán Chu Văn An (Hà Nội) chúng tôi cũng tổ chức một buổi như vậy. Sau đó chúng tôi được đọc lại câu chuyện của thầy chủ nhiệm về buổi gặp gỡ này.

Xem phiên bản di động