Chủ nhật 05/12/2021 12:20
banner-trai-xinh-gai-dep

Kinh nghiệm phát triển năng suất lao động ở một số nước

Nghiên cứu - Trao đổi - Trần Tố Hảo - Viện Công nhân và Công đoàn

Năng suất lao động (NSLĐ) là chỉ tiêu đo lường số lượng sản phẩm hoặc giá trị sản phẩm mà một người lao động (NLĐ) thực hiện trong một đơn vị thời gian (giờ, ngày, tháng…); là chỉ tiêu quan trọng nhất thể hiện tính chất và trình độ tiến bộ của một tổ chức, một đơn vị sản xuất hay của một phương thức sản xuất; đồng thời là một trong những yếu tố quyết định đến thu nhập, mức sống của NLĐ. Do đó, nghiên cứu về những giải pháp tăng NSLĐ luôn mang tính thời sự
Kinh nghiệm phát triển năng suất lao động ở một số nước
Tạo điều kiện cho người lao động học tập nâng cao tay nghề là một giải pháp thúc đẩy nâng cao năng suất lao động. Trong ảnh: Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên huyện Sơn Dương (Tuyên Quang) liên kết đào tạo công nhân may cho Công ty TNHH May Long Hà (Sơn Dương). Ảnh: K.T

1. Kinh nghiệm phát triển NSLĐ của một số nước

Singapore được nhiều nhà nghiên cứu đánh giá là một trong những nước có nền kinh tế phát triển nhanh, liên tục và bền vững nhất ở khu vực châu Á. Những thành tựu kinh tế to lớn của nước này dựa vào hai yếu tố: Quản lý tốt nguồn nhân lực và thực hiện các chương trình năng suất quốc gia. Quá trình phát triển NSLĐ của Singapore được xem là một trong những mô hình điển hình, tạo động lực cho việc cải tiến liên tục, nâng cao kỹ năng làm việc và tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Phát triển NSLĐ tại Singapore được bắt đầu từ hơn 40 năm trước, ban đầu tập trung vào việc trang bị kỹ năng cho NLĐ giúp nền kinh tế tăng trưởng. Cũng có một giai đoạn (1999 - 2009), Singapore quá phụ thuộc vào lao động nước ngoài nên NSLĐ đã tăng chậm lại.

Ngay sau đó, Hội đồng thúc đẩy năng suất quốc gia (được thành lập gồm đại diện của Chính phủ, cộng đồng doanh nghiệp, công đoàn) đã phát triển một chiến lược tập trung vào các ngành để nâng cao NSLĐ bắt đầu bằng việc xác định 16 ngành kinh tế ưu tiên dựa trên tỷ trọng đóng góp vào GDP, quy mô lao động và thành quả tiềm năng về cải tiến NSLĐ, bao gồm: Dịch vụ hỗ trợ và hành chính, Xây dựng, Điện tử, Thực phẩm và đồ uống, Chế biến và chế tạo, Dịch vụ y tế, Khách sạn, Viễn thông và truyền thông, Hậu cần và kho bãi, Cơ khí chính xác, Bán lẻ, Kỹ thuật giao thông vận tải, Dịch vụ tài chính, Dịch vụ kiểm toán, Dịch vụ xã hội, Thiết lập và duy trì quá trình.

Còn ở Malaysia, phong trào phát triển NSLĐ được bắt đầu từ năm 1981 khi Chính phủ đưa ra chính sách “Nhìn về châu Á”. Thông qua chính sách này, tương lai của Malaysia sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng thúc đẩy ý chí tăng NSLĐ. Điều này sẽ định hướng tăng trưởng GDP dựa trên năng suất chứ không phải chỉ đơn giản tăng số lượng lao động, đồng thời đặt ra thách thức mới đối với các ngành kinh tế là làm thế nào sản xuất nhiều hơn với nguồn lực ít hơn.

Malaysia thúc đẩy phong trào này nhằm thay đổi tư duy để đưa văn hóa NSLĐ vào ý thức của từng người dân. Những nỗ lực này cần được hỗ trợ toàn diện của Chính phủ, các ngành và doanh nghiệp.

Chương trình phát triển NSLĐ của Malaysia đi từ nội lực và dựa trên học hỏi từ những mô hình tốt nhất của các phong trào khác trên thế giới; nó được hỗ trợ của Chính phủ bằng việc thúc đẩy thực hành các quy chế tốt. Các ngành kinh tế đóng góp vào hoạt động năng suất thông qua thúc đẩy vai trò của các hiệp hội ngành, các đoàn thể, thiết lập các trung tâm năng suất và phát triển những điểm sáng về năng suất, đặc biệt trong các ngành trọng điểm. Ở góc độ doanh nghiệp, sẽ tập trung vào xây dựng các tổ chức xuất sắc trên cơ sở tiêu chí mô hình xuất sắc.

Kinh nghiệm phát triển năng suất lao động ở một số nước

Năng suất lao động của Việt Nam còn thấp so với một số nước trong khu vực.

2. Một số giải pháp nhằm nâng cao NSLĐ của Việt Nam hiện nay

Từ kinh nghiệm của một số nước và thực tế của nền kinh tế Việt Nam cùng với những thách thức trong giai đoạn tới, để nâng cao NSLĐ của Việt Nam, góp phần phát triển bền vững, chúng ta cần tập trung vào các biện pháp sau:

Tuyên truyền nâng cao nhận thức về năng suất chất lượng (NSCL), các chính sách, chủ trương, pháp luật của nhà nước về chất lượng sản phẩm, hàng hóa cho doanh nghiệp và toàn xã hội. Giúp cho NLĐ hiểu rõ và ý thức được tầm quan trọng của việc nâng cao NSCL ở cả tầm vĩ mô và vi mô. Thúc đẩy hoạt động nâng cao năng suất và chất lượng thông qua tuyên truyền, phổ biến kiến thức về NSCL; tư vấn áp dụng các hệ thống quản lý, mô hình, công cụ cải tiến NSCL cho doanh nghiệp; đào tạo nhân lực về năng suất cấp ngành, cấp địa phương và doanh nghiệp.

Cải tiến năng suất là không ngừng học hỏi, thích ứng với các điều kiện luôn thay đổi và nỗ lực không ngừng để áp dụng kỹ thuật mới và phương pháp mới. Vì vậy, hoạt động nghiên cứu và phát triển, tiếp cận và áp dụng hiệu quả các mô hình quản lý, cải tiến NSCL đã được chứng minh hiệu quả ở các nước tiên tiến cần được thực hiện tích cực hơn nữa trong giai đoạn tiếp theo.

Tiếp tục phát triển chuyên gia, cán bộ nòng cốt về NSCL cho các Bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp làm hạt nhân của các hoạt động nâng cao NSCL tại các địa phương, doanh nghiệp.

Phát triển KH&CN nhằm giúp các yếu tố sản xuất như lao động, tiền vốn và đất đai nhanh chóng chuyển dịch từ ngành nghề, sản phẩm và doanh nghiệp có hiệu suất thấp sang ngành nghề và sản phẩm có hiệu suất cao hơn. Cần tạo sự quan tâm của doanh nghiệp và các thành phần kinh tế tới phát triển KH&CN bằng cách tuyên truyền cho doanh nghiệp, tổ chức kinh tế hiểu tầm quan trọng đầu tư cho KH&CN; tạo hành lang pháp lý hỗ trợ phát triển KH&CN; thúc đẩy doanh nghiệp lớn đi đầu trong đầu tư vào nắm bắt và phát triển công nghệ để tăng cường sức cạnh tranh và năng lực xuất khẩu.

Bên cạnh đó, cần tăng cường sự liên kết giữa nhà khoa học và doanh nghiệp để thương mại hóa những sản phẩm khoa học; đồng thời thúc đẩy môi trường nghiên cứu khoa học và thu hút đầu tư nước ngoài có hàm lượng tri thức cao.

Các hoạt động NSCL cần có sự liên kết ở nhiều cấp độ, nhiều ngành, nhiều địa phương để có sự tiến bộ một cách đồng bộ, tạo nên một sự thay đổi, cải thiện có tính đột phá dựa trên sức mạnh tập thể và tinh thần đoàn kết.

Các chương trình NSCL cũng cần có sự liên kết với các chương trình phát triển kinh tế khác của Chính phủ, của địa phương như các chương trình CNH, HĐH, phát triển hàng hóa chủ lực, phát triển KH&CN… để tổng hợp các nguồn lực thúc đẩy NSCL, tạo ra bước chuyển mình rõ rệt về NSCL.

Kinh nghiệm phát triển năng suất lao động ở một số nước
Nhiều doanh nghiệp Việt Nam hiện đã quan tâm đầu tư, đổi mới công nghệ để nâng cao năng suất lao động. Trong ảnh: Dây chuyền sản xuất ô tô tự động hóa tại Nhà máy Nhíp (Công ty CP Ô tô Trường Hải).
GDNN trong bối cảnh Covid-19 - kinh nghiệm từ một số nước và gợi ý cho Việt Nam GDNN trong bối cảnh Covid-19 - kinh nghiệm từ một số nước và gợi ý cho Việt Nam

Cuộc khủng hoảng Covid-19 toàn cầu gây ra áp lực lớn và chưa từng có đối với các chính phủ và các cơ quan, doanh ...

Kinh nghiệm quốc tế về mô hình bảo hiểm tai nạn lao động theo hình thức tự nguyện Kinh nghiệm quốc tế về mô hình bảo hiểm tai nạn lao động theo hình thức tự nguyện

Các tài liệu thu thập hiện nay chưa cho thấy nước nào trên thế giới thực hiện quy định trong luật pháp về bảo hiểm ...

Kinh nghiệm nâng cao chất lượng đối thoại tại nơi làm việc Kinh nghiệm nâng cao chất lượng đối thoại tại nơi làm việc

Ngày 3/4, Công đoàn Khu công nghệ cao và Các khu công nghiệp Đà Nẵng (KCNC và các KCNC) phối hợp với Viện Công nhân ...

Chia sẻ

Đọc thêm

Những vấn đề cần quan tâm khi thực hiện các cam kết về lao động, công đoàn

Nghiên cứu - Trao đổi -

Những vấn đề cần quan tâm khi thực hiện các cam kết về lao động, công đoàn

Việt Nam đã tham gia vào các “Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới” (FTA). Một trong các vấn đề đặt ra từ đây là sẽ xuất hiện tổ chức và hoạt động của các công đoàn ngoài bên cạnh Công đoàn hiện nay.

Công đoàn Việt Nam trong bối cảnh  Việt Nam phê chuẩn gia nhập Công ước 98

Nghiên cứu - Trao đổi -

Công đoàn Việt Nam trong bối cảnh Việt Nam phê chuẩn gia nhập Công ước 98

Ngày 14/6/2019, tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XIV đã thông qua Nghị quyết “Gia nhập Công ước số 98 của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) về áp dụng những nguyên tắc của quyền tổ chức và thương lượng tập thể (TLTT)”. Việc phê chuẩn Công ước 98 chắc chắn sẽ có những ảnh hưởng, tác động đối với NLĐ và tổ chức Công đoàn Việt Nam (CĐVN). Tuy nhiên, việc gia nhập này cũng là cơ hội đòi hỏi tổ chức CĐVN phải phát huy hơn nữa vị trí, vai trò của mình trong việc bảo vệ quyền lợi NLĐ.

Xây dựng chương trình quản lý sức khỏe tinh thần của NLĐ theo ISO 45003:2021

Sức khỏe -

Xây dựng chương trình quản lý sức khỏe tinh thần của NLĐ theo ISO 45003:2021

Công tác quản lý an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) tại nơi làm việc ngày càng được chú trọng và có nhiều công cụ hỗ trợ để đảm bảo môi trường làm việc tốt nhất, tập trung vào việc đánh giá rủi ro, gánh nặng lao động, cải thiện điều kiện lao động và trách nhiệm xã hội…

Thực hiện pháp luật về An toàn, vệ sinh lao động tại doanh nghiệp

Công đoàn Việt Nam -

Thực hiện pháp luật về An toàn, vệ sinh lao động tại doanh nghiệp

Việc đưa sản xuất trở lại hiện nay là điều rất cần thiết. Tuy nhiên, việc sản xuất chỉ được tiến hành khi đảm bảo đủ các điều kiện an toàn. Hơn bao giờ hết, người lao động (NLĐ) cần phải ý thức được việc tuân thủ các quy định về ATVSLĐ gắn với công tác phòng, chống dịch. Đây là điều có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với bản thân NLĐ và đối với toàn xã hội.

Chăm sóc sức khỏe tâm thần cho nhân viên Y tế trong phòng, chống dịch Covid-19

Sức khỏe -

Chăm sóc sức khỏe tâm thần cho nhân viên Y tế trong phòng, chống dịch Covid-19

Đại dịch Covid-19 gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của nhân viên y tế (NVYT), nhất là sức khỏe tâm thần (SKTT) các NVYT nơi tuyến đầu. Ở ta chưa có nhiều nghiên cứu về vấn đề này, trong khi thế giới đã có những khảo sát ban đầu. Việc tìm hiểu kết quả những nghiên cứu này nhằm áp dụng chăm sóc SKTT cho NVYT trong giai đoạn hiện nay là rất cần thiết.

Tác động của dịch Covid-19 và giải pháp sau khi hết giãn cách xã hội

An toàn lao động -

Tác động của dịch Covid-19 và giải pháp sau khi hết giãn cách xã hội

Mặc dù Đảng, Nhà nước, các cơ quan ban, ngành, đoàn thể đã có nhiều chính sách hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng dịch Covid-19 nói chung và doanh nghiệp, công nhân lao động (CNLĐ) nói riêng, song với tình hình dịch Covid-19 hiện nay, nếu chúng ta không có các giải pháp đồng bộ ngay từ đầu, thì giải quyết việc làm, thu nhập của CNLĐ sau khi hết giãn cách xã hội là bài toán không dễ tìm lời giải.

Xây dựng và ứng dụng bài giảng E-learning để đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công đoàn

Nghiên cứu - Trao đổi -

Xây dựng và ứng dụng bài giảng E-learning để đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công đoàn

Để thực hiện Nghị quyết số 02/NQ-TW ngày 12/6/2021 của Bộ Chính trị về Đổi mới tổ chức và hoạt động Công đoàn Việt Nam trong tình hình mới, Ban Chấp hành Tổng LĐLĐ Việt Nam đã ban hành Chương trình hành động số 01/CT-TLĐ ngày 20/7/2021.

Chăm lo phúc lợi xã hội về nhà ở cho công nhân, người lao động

Nghiên cứu - Trao đổi -

Chăm lo phúc lợi xã hội về nhà ở cho công nhân, người lao động

Ngày 12/6/2021, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TW về “Đổi mới tổ chức và hoạt động của Công đoàn Việt Nam trong tình hình mới”, trong đó, một trong những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu được xác định là: “Nhà nước, chính quyền các cấp có cơ chế huy động, bố trí nguồn lực tài chính thỏa đáng để nâng cao phúc lợi xã hội, chăm lo, giải quyết những vấn đề khó khăn, bức xúc của NLĐ, nhất là nhà ở, trường học, bệnh viện, nơi vui chơi, giải trí, xử lý các tình huống đột xuất ảnh hưởng đến việc làm, thu nhập”; đây là sự cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, trong đó có vấn đề nhà ở cho CNLĐ mà Chính phủ cũng đã bước đầu thể chế hóa.

Bảo đảm an toàn cho các nhân viên y tế trên tuyến đầu chống dịch

Nghiên cứu - Trao đổi -

Bảo đảm an toàn cho các nhân viên y tế trên tuyến đầu chống dịch

Sự bùng phát nhanh chóng của đại dịch Covid-19 đã biến các nhân viên y tế (NVYT) trở thành lực lượng tuyến đầu trong cuộc chiến ngăn chặn đại dịch. Do tính chất nghề nghiệp, hàng triệu NVYT đã và đang phải mạo hiểm sức khỏe cũng như sự an toàn của bản thân vì sức khỏe của cộng đồng. Nhận diện những rủi ro và đưa ra các giải pháp nhằm đảm bảo an toàn lao động (ATLĐ) và sức khỏe nghề nghiệp (SKNN) cho NVYT rất cần được ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Covid-19 là một bệnh nghề nghiệp - Quan điểm và đề xuất

Nghiên cứu - Trao đổi -

Covid-19 là một bệnh nghề nghiệp - Quan điểm và đề xuất

Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) đã phân loại bệnh nghề nghiệp thành 29 nhóm với hàng trăm bệnh khác nhau. Còn ở Việt Nam, danh mục các loại bệnh nghề nghiệp do Bộ Y tế chủ trì phối hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành sau khi lấy ý kiến của Tổng LĐLĐ Việt Nam và tổ chức đại diện người sử dụng lao động. Hiện ở Việt Nam mới có 34 bệnh nghề nghiệp được đưa vào danh mục bệnh nghề nghiệp được bảo hiểm.

Xem phiên bản di động