Thứ bảy 31/07/2021 13:27
banner-trai-xinh-gai-dep

Mâm cỗ và bài cúng giao thừa ngoài trời, trong nhà

Đời sống - Minh Hoàng

Mâm cỗ cúng và bài cúng giao thừa là một nghi lễ rất quan trọng đối với mỗi gia đình người Việt, được cử hành vào đúng giây phút chuyển giao giữa năm cũ và năm mới (tức 12 giờ đêm ngày 30 Tết). Theo phong tục truyền thống, bài cúng giao thừa đầy đủ gồm bài cúng ngoài trời và bài cúng trong nhà.
Cành lộc đền chùa đầu xuân Mâm cỗ ngày Tết hai miền Bắc - Nam có gì đặc biệt? Phong tục Tết cổ truyền: Những điều cần biết về bàn thờ cúng Thần Tài - Ông Địa
Mâm cỗ và bài cúng giao thừa ngoài trời, trong nhà
Mâm cỗ cúng giao thừa đầy đủ phải có cỗ cúng ngoài trời và cỗ cúng trong nhà. Bài văn khấn cũng khác nhau. Tất cả được thực hiện một cách trang trọng, thành kính. Ảnh minh họa: baodautu.vn

Lễ cúng giao thừa ngoài trời

Lễ giao thừa hay còn gọi là lễ trừ tịch, được cử hành vào thời khắc kết thúc năm cũ chuyển sang năm mới (hết giờ Hợi ngày 30 sang giờ Tý mở đầu ngày mùng 1 Tết).

Văn hoá dân gian quan niệm con người sống trong trời đất; ở thiên đình có quan quân trông coi hạ giới. Mỗi năm, đến phút giao thừa, thiên đình lại thay toàn bộ quan quân này, nên mỗi gia đình sửa một mâm cỗ cúng trời, tiễn người cũ, đón người mới, với hy vọng một năm làm ăn yên ổn, mưa thuận gió hoà.

Mâm cỗ và bài cúng giao thừa ngoài trời, trong nhà
Làm mâm cỗ cúng ngoài trời lúc giao thừa và khấn vái nhằm "tiễn cựu, nghênh tân", cảm ơn các vị thần linh, hành khiển năm cũ và chào đón các vị thần linh, hành khiển của năm mới. Ảnh minh họa: bnews.vn

Người xưa quan niệm mỗi năm có một vị hành khiển trông coi việc nhân gian. Hết năm, vị thần năm cũ bàn giao công việc cho vị thần năm mới. Có 12 vị hành khiển và 12 vị phán quan giúp việc cho các vị hành khiển. Năm Tân Sửu 2021 này, trông coi hạ giới là Triệu vương Hành khiển, Tam thập lục thương hành binh chi thần, Khúc tào phán quan.

Lễ cúng giao thừa ngoài trời gồm ngũ quả, hương, hoa, đèn nến, trầu cau, muối gạo, trà, rượu, quần áo, mũ nón hàng mã; mâm lễ mặn với thủ lợn luộc, gà trống luộc, xôi, bánh chưng... nếu là phật tử có thể cúng mâm lễ chay. Tất cả được bày lên bàn trang trọng đặt ở trước cửa nhà (các vùng quê rộng rãi được làm ở giữa sân). Nhiều nơi, gần đến giao thừa, gia chủ mới bắt gà trống làm thịt cho món cúng được nóng. Vào đúng thời điểm giao thừa, chủ gia đình thắp đèn, nến, rót rượu, rót trà, thắp hương (hương cắm thẳng, không được cắm nghiêng) rồi khấn vái trước án.

Mâm cỗ và bài cúng giao thừa ngoài trời, trong nhà
Theo các chuyên gia, nếu ở chung cư thì chỉ nên cúng giao thừa và đọc bài văn khấn trong nhà; nếu muốn cúng ngoài trời thì cần thực hiện ở tầng trệt của chung cư. Ảnh minh họa: dienmayxanh.com

Bài cúng giao thừa ngoài trời được ghi lại trong sách Văn khấn cổ truyền Việt Nam của Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin như sau:

Nam mô A-di-đà Phật (3 lần)

Kính lạy:

- Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

- Con kính lạy Đức Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật.

- Con kính lạy Đức Bồ Tát Quán Thế Âm cứu nạn cứu khổ chúng sinh.

- Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị tôn thần.

- Con kính lạy ngài cựu niên Hành khiển, cựu Hành binh chi thần, cựu Phán quan.

- Con kính lạy ngài đương niên Hành khiển, đương niên Hành binh chi thần, đương niên Phán quan.

- Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ hổ, Long mạch, Táo quân, chư vị tôn thần.

Nay là phút giao thừa năm Canh Tý với năm Tân Sửu.

Chúng con là:..., sinh năm:..., hành canh:... tuổi, cư ngụ tại số nhà:..., ấp/khu phố:..., xã/phường.., quận/huyện/ thành phố..., tỉnh/thành phố...

Nhân phút thiêng liêng giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khang thái, vạn tượng canh tân.

Nay ngài Thái Tuế tôn thần trên vâng lệnh Ngọc Hoàng Thượng đế, giám sát vạn dân, dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt. Quan cũ về triều cửa khuyết, lưu phúc, lưu ân. Quan mới xuống thay, thể đức hiếu sinh, ban tài tiếp lộc.

Nhân buổi tân xuân, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dàng Phật, Thánh, dâng hiến tôn thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.

Chúng con kính mời: Ngài Cựu niên đương cai Thái tuế, ngài Tân niên đương cai Thái tuế chí đức tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị đại vương, ngài bản xứ thần linh Thổ địa, ngài Hỷ thần, Phúc đức chính thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, chư vị bản gia Táo quân, chư vị Thần linh cai quản ở trong xứ này, cúi xin giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật.

Nguyện cho tín chủ, minh niên khang thái, vạn sự tốt lành, bốn mùa tám tiết được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng, bách sự hanh thông, ngày ngày được hưởng ơn trời, Phật, chư vị tôn thần.

Chúng con kính cẩn tiến dâng lễ vật, thành tâm cầu nguyện. Cúi xin chín phương trời, mười phương chư Phật cùng chư vị tôn thần chứng giám phù hộ độ trì.

Nam mô A di đà Phật (3 lần, 3 lạy)

Mâm cỗ và bài cúng giao thừa ngoài trời, trong nhà
Đây là mâm cỗ cúng giao thừa trong nhà, được gia chủ bày biện và thành kính khấn vái vào đúng thời khắc chuyển giao năm cũ sang năm mới.

Lễ cúng giao thừa trong nhà

Theo quan niệm truyền thống, gia chủ phải thực hiện lễ cúng giao thừa ngoài trời trước nhằm "nghênh tân, tiễn cựu", tức là đón quan hành khiển mới, tiễn quan hành khiển cũ. Sau đó mới làm lễ cúng giao thừa trong nhà.

Cúng giao thừa trong nhà nhằm cảm tạ, cầu xin tổ tiên những điều tốt lành sẽ đến với gia đình trong năm mới. Lễ vật cúng giao thừa trong nhà gồm: Mâm ngũ quả, hương, hoa, đèn nến, bánh kẹo, mứt Tết, rượu, bánh chưng, giò/chả hoặc thịt gà, xôi gấc. Mâm cỗ cúng giao thừa trong nhà không quá cầu kỳ, tùy theo điều kiện của gia chủ; cốt nhất ở tấm lòng thành kính, biết ơn.

Sau khi cung kính bày lễ lên bàn thờ gia tiên, đốt đèn nến, thắp hương, gia chủ thành kính đọc văn khấn. Bài cúng giao thừa trong nhà được ghi lại trong sách Văn khấn cổ truyền Việt Nam của Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin được nhiều người học thuộc và đọc:

Mâm cỗ và bài cúng giao thừa ngoài trời, trong nhà
Hiện có nhiều công nhân, người đi làm ăn xa ở trọ, điều kiện chật hẹp, nên việc bày biện mâm cỗ cúng giao thừa cũng được giản tiện nhiều. Song lòng thành kính, biết ơn các thần linh và tổ tiên thì không thay đổi. Ảnh minh họa: baodautu.vn

- Nam mô A-di-đà Phật (3 lần).

- Nam mô Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật.

- Nam mô Đông Phương Giáo Chủ Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật.

- Nam mô Đức Bồ tát Quán Thế Âm cứu nạn cứu khổ chúng sinh.

- Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

- Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, Long mạch, Táo quân, chư vị tôn thần.

- Các cụ tổ tiên nội ngoại chư vị tiên linh.

Nay phút giao thừa năm Canh Tý với năm Tân Sửu.

Chúng con là:... sinh năm:..., hành canh:... tuổi, ngụ tại số nhà..., ấp/khu phố..., xã/phường..., quận/huyện/thành phố..., tỉnh/thành phố...

Phút giao thừa vừa điểm, nay theo vận luật, tống cựu nghênh tân, giờ Tý đầu xuân, đón mừng Nguyên đán, tín chủ chúng con thành tâm tu biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dàng Phật - Thánh, dâng hiến Tôn thần, tiến cúng tổ tiên, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.

Chúng con kính mời: Ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, Hỷ thần, Phúc đức chính thần, ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch Tài thần, các ngài bản gia Táo phủ thần quân và chư vị Thần linh cai quản ở trong xứ này. Cúi xin giáng lâm trước án, thụ hưởng lễ vật.

Con lại kính mời các cụ tiên linh, cao tằng tổ khảo, cao tằng tổ tỷ, bá thúc đệ huynh, cô dì tỷ muội, nội ngoại gia tộc, chư vị hương linh, cúi xin giáng phó linh sàng thụ hưởng lễ vật.

Tín chủ lại kính mời các vị vong linh tiền chủ, hậu chủ, y thảo phụ mộc ở trong đất này, nhân tiết giao thừa, giáng lâm trước án, chiêm ngưỡng tân xuân, thụ hưởng lễ vật.

Nguyện cho tín chủ, minh niên khang thái, vạn sự cát tường, bốn mùa được bình an, gia đạo hưng long, thịnh vượng.

Tâm thành cầu nguyện, lễ bạc tiến dâng, cúi xin chứng giám.

Nam mô A di đà Phật (3 lần, 3 lạy).

Trốn tránh khai báo - Có tội với đồng bào Trốn tránh khai báo - Có tội với đồng bào

Sáng nay (8/2), TP HCM bất ngờ công bố thêm 24 ca nhiễm Covid-19 và Hà Nội lại có thêm ca nhiễm mới được mô ...

Đề nghị tạo điều kiện thuận lợi để CNLĐ được hoàn tiền mua vé Đề nghị tạo điều kiện thuận lợi để CNLĐ được hoàn tiền mua vé

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam vừa có văn bản số 1623/TLĐ gửi Bộ Giao thông – Vận tải về việc tạo điều kiện ...

Công nhân khủng hoảng tinh thần vì lo nhiễm Covid-19 tại một công ty ở Hải Dương Công nhân khủng hoảng tinh thần vì lo nhiễm Covid-19 tại một công ty ở Hải Dương

Trong 3 ngày liên tiếp (5/2 - 7/2/2021), khoảng 3.000 công nhân lao động tại Công ty TNHH Vietory (Công ty Vietory) ở Hải Dương ...

Chia sẻ

Tin cùng chuyên mục

Chuyến xe 0 đồng: Tiếp ứng hơi thở

Công nhân -

Chuyến xe 0 đồng: Tiếp ứng hơi thở

Sài Gòn đang căng mình chống đỡ trước làn sóng Covid hung hãn chưa từng thấy khi có đến hàng nghìn ca nhiễm mới mỗi ngày. Khó khăn, gian khổ nhưng trong cuộc chiến dài hơi này, lực lượng chức năng nơi tuyến đầu chống dịch không đơn độc vì luôn có sự tin tưởng và đồng hành của người dân cả nước, trong đó có những chuyến xe 0 đồng.

Sau mỗi chuyến cứu nạn là một lần cách ly vì Covid-19

Đời sống -

Sau mỗi chuyến cứu nạn là một lần cách ly vì Covid-19

Những “chiến sĩ” cứu nạn trên biển đang ngày đêm thầm lặng vvvượt bão, đối mặt với hiểm nguy để giành giật sự sống cho ngư dân, thủy thủ gặp nạn. Họ có thể lây nhiễm Covid-19 bất cứ lúc nào.

Trải lòng của công nhân khi thực hiện “3 tại chỗ”: Gửi con về quê để an tâm đi làm

Đời sống -

Trải lòng của công nhân khi thực hiện “3 tại chỗ”: Gửi con về quê để an tâm đi làm

Với tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, tỉnh Bình Dương đã thực hiện “3 tại chỗ” tại một số doanh nghiệp đảm bảo đủ điều kiện an toàn sản xuất. Chính vì thế nhiều công nhân rất nhớ nhà, thương con, nhưng được sự quan tâm chăm sóc của công đoàn, doanh nghiệp họ đã yên tâm sản xuất.

Truyện dài kỳ: Người tình bóng đêm (Phần 10)

Đời sống -

Truyện dài kỳ: Người tình bóng đêm (Phần 10)

Nằm xuống giường cạnh mẹ, Ngọc định nhắn cho Nam vài dòng nhưng nhìn đồng hồ đã gần 1h sáng, vả lại, bản thân cảm thấy đầy nhơ nhớp, cô tự hỏi mình nhắn cho anh với lí do gì?

Nữ công nhân F1 nghẹn ngào với nỗi đau mất con giữa mùa dịch: “Mẹ xin lỗi con!”

Đời sống -

Nữ công nhân F1 nghẹn ngào với nỗi đau mất con giữa mùa dịch: “Mẹ xin lỗi con!”

Đến tận bây giờ, khi nghĩ lại khoảng thời gian trong tháng 6 vừa qua, chị Lộc Bích Ly (29 tuổi, công nhân Công ty TNHH Samkwang Vina) vẫn chưa nguôi ngoai vết thương lòng, cú sốc quá lớn với chị trong thời gian thực hiện cách ly. Đó là phải nói lời tạm biệt với đứa con vắn số khi đang mang thai ở tuần thứ 30.

Chính sách hỗ trợ NLĐ và DN bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 triển khai thông thoáng

Đời sống -

Chính sách hỗ trợ NLĐ và DN bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 triển khai thông thoáng

Ông Đào Ngọc Dung - Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cho biết, chính sách hỗ trợ người dân và doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 triển khai rất thông thoáng: Giảm 2/3 thủ tục, rút ngắn 2/3 thời gian so với Nghị quyết 42/NQ-CP năm 2020.

Đọc thêm

Truyện dài kỳ: Người tình bóng đêm (Phần 9)

Đời sống -

Truyện dài kỳ: Người tình bóng đêm (Phần 9)

Nhưng tiếng khóc của Ngọc phía sau lưng anh, cả cái vòng tay xiết ghì đầy nôn nóng kia nữa khiến Nam không thể nào bình tĩnh được.

Bình Dương sẵn sàng nhiều phương án dập dịch để đảm bảo an toàn cho người dân, lao động

Công nhân -

Bình Dương sẵn sàng nhiều phương án dập dịch để đảm bảo an toàn cho người dân, lao động

Với tình hình diễn biến dịch bệnh căng thẳng tại Bình Dương hiện nay, việc tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch là rất cần thiết. Số ca nhiễm tăng lên từng ngày, trong đó có nhiều công nhân lao động, làm ảnh hưởng đến sản xuất của doanh nghiệp, đình trệ về kinh tế… Tuy nhiên trong thời gian tới tỉnh Bình Dương vẫn luôn ưu tiên sức khỏe, tính mạng của người dân, công nhân lao động. Cho nên những phương án dập dịch trong tình huống xấu hơn đã được lãnh đạo tỉnh Bình Dương đặt ra.

Truyện dài kỳ: Người tình bóng đêm (Phần 8)

Đời sống -

Truyện dài kỳ: Người tình bóng đêm (Phần 8)

Trong lúc đợi, anh nghe thấy tiếng người nôn ọe ở gần đó. Đưa mắt nhìn, người ấy là Ngọc. Cô nôn thốc nôn tháo ở gốc cây ven đường.

Gắn bó suốt 18 năm, nữ công nhân bị công ty nợ 56 tháng bảo hiểm xã hội

Đời sống -

Gắn bó suốt 18 năm, nữ công nhân bị công ty nợ 56 tháng bảo hiểm xã hội

Sắp bước qua tuổi 51, bà Ngô Thị Mỹ (trú tại thôn Kim Tiên, xã Xuân Nộn, huyện Đông Anh, TP Hà Nội) cho biết bị Công ty CP Ô tô 1-5 nợ lương suốt 14 tháng và không được đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) từ tháng 8/2016. Dịch bệnh kéo dài, khó càng thêm khó khi gia đình 5 miệng ăn của bà Mỹ suốt mấy tháng qua chỉ biết sống dựa vào đồng lương hưu 3,7 triệu của chồng.

Thơ vui: Thông điệp 5K

Đời sống -

Thơ vui: Thông điệp 5K

Mong các cấp công đoàn nhắc nhở/Thông điệp kia phải nhớ chấp hành/Môi trường làm việc trong lành/Là con vi rút giãy đành đạch thôi.

Xem phiên bản di động