Thứ hai 01/03/2021 11:16

Ngày mùng một Tết phải kiêng kỵ điều gì?

Ăn, ở - Minh Hoàng

Trong đời sống, người Việt có nhiều điều kiêng kỵ, trong đó, ngày mùng một Tết, ngày đầu tiên của năm mới càng có nhiều điều kiêng, nhằm mang lại may mắn và tránh xui xẻo trong một năm mới.
Mùng Sáu Tết - vào mùa lễ hội Cành lộc đền chùa đầu xuân Xuất hành đầu năm và ngày con nước Phong tục Tết cổ truyền: Chọn hoa đào, hoa mai đẹp ngày Tết
Ngày mùng một Tết phải kiêng kỵ điều gì?
Không quét nhà, đổ rác ngày mùng một Tết là một trong số những kiêng kỵ phổ biến nhất của người Việt khắp các vùng miền. Ảnh minh họa của baomoi.com

Những điều linh thiêng và kiêng kỵ phản ánh đời sống tâm linh của con người. Ông cha ta có câu “có thờ có thiêng, có kiêng có lành”. Riêng ngày mùng một Tết, ngày đầu tiên của năm mới có tới hàng chục điều kiêng kỵ, tùy phong tục, tập quán mỗi vùng miền, dân tộc. Dưới đây là một số kiêng kỵ phổ biến nhất.

1. Kiêng quét nhà, hót rác

Nhiều nơi ở nước ta, ngày Tết các gia đình kiêng quét rác. Tục này bắt nguồn từ một điển tích của Trung Quốc ghi trong "Sưu thần ký".

Đó là câu chuyện về người lái buôn tên là Âu Minh, đi qua hồ Thanh Thảo được thủy thần cho một người hầu tên là Như Nguyệt, đem về nhà được vài năm thì Âu Minh ăn nên làm ra, trở nên rất giàu.

Một hôm, nhân ngày mùng một Tết, không biết vì lý do gì Âu Minh đánh Như Nguyệt, cô sợ quá chui vào đống rác ở góc nhà. Vợ Âu Minh không để ý vô tình quét nhà hót luôn cả đống rác có Như Nguyệt bên trong đổ đi. Từ đó nhà Âu Minh sa sút.

Dân gian quan niệm Như Nguyệt chính là Thần Tài và lập bàn thờ để thờ. Từ đó có tục kiêng hót rác trong ba ngày đầu năm do người ta sợ hót mất Thần Tài ẩn trong đó đổ đi.

Ngày mùng một Tết phải kiêng kỵ điều gì?
Lửa là đỏ, tượng trưng cho may mắn. Đi xin lửa ngày mùng một Tết là sự kiêng kỵ trong văn hóa người Việt. Ảnh minh họa.

2. Kiêng cho lửa

Ngày mùng một Tết người ta rất kỵ người khác đến xin lửa nhà mình. Vì quan niệm lửa là đỏ và may mắn. Dân gian quan niệm cho người khác cái đỏ trong ngày mùng một Tết thì cả năm đó gia đình sẽ gặp nhiều điều không may mắn như làm ăn thua lỗ, trong nhà lủng củng, ra đường hay gặp tai bay vạ gió.

3. Người có tang không nên xông nhà

Xuất phát từ phong tục xông nhà, xông đất đầu năm, người đầu tiên bước vào nhà ai trong ngày mùng một Tết chính là người quyết định đem lại sự may mắn hoặc xui xẻo cho gia đình ấy trong cả năm. Vì vậy, những người “nặng vía”, không hợp tuổi với gia chủ không nên đến xông nhà ngày đầu năm. Người có tang càng không nên xông đất nhà người khác để tránh xui xẻo.

Ngày mùng một Tết phải kiêng kỵ điều gì?
Kiêng kỵ không làm vỡ bát đĩa, đồ đạc ngày mùng một Tết, bởi cùng với đó sẽ có nhiều điều không may mắn đến với gia chủ. Ảnh minh họa.

4. Kiêng làm vỡ bát, đĩa

Ông bà ta quan niệm chuyện làm đổ vỡ vật dụng ngày mùng một Tết tạo nên sự chia cắt, đứt lìa trong gia đình. Vì thế, trong ngày này không được đánh vỡ bát đĩa, ấm chén, kiêng những điều không vui xảy ra với gia đình.

5. Kiêng vay mượn, trả nợ ngày đầu năm

Điều kiêng kỵ này xuất phát từ quan niệm ngày đầu xuân, người ta mở cửa để đón lộc vào nhà. Nếu cho vay mượn hoặc trả nợ giống như “dâng” tài lộc vào tay người khác. Tuy nhiên, những điều kiêng kỵ trên còn tùy thuộc vào quan niệm và tín ngưỡng riêng của từng người, từng gia đình.

Thực tế, việc vay và cho vay tiền bạc ngày đầu năm luôn là chuyện tế nhị, ít người đặt ra trong ngày đầu năm mới để tránh gây hiểu lầm, khó xử trong các mối quan hệ.

6. Không mặc quần áo màu đen - trắng

Với người Việt Nam, màu đen, trắng tượng trưng cho sự tang tóc nên vào ngày Tết, nhất là mùng một mọi người thường tránh mặc quần áo màu đen hoặc trắng. Những ngày Tết, mọi người thường mặc quần áo nhiều màu sắc, tươi trẻ để mong muốn một năm mới may mắn, vui vẻ.

Ngày mùng một Tết phải kiêng kỵ điều gì?
Ở nhiều nơi, người dân kiêng không ăn tôm ngày mùng một Tết, bởi "sẽ đi giật lùi" như tôm. Ảnh minh họa của yeutre.vn

7. Kiêng ăn món xui

Ngày mùng một đầu năm, người Việt không ăn những món như thịt vịt, cá mè, thịt chó vì theo quan niệm đó là những món ăn không tốt cho năm mới. Ngoài ra, một số vùng không ăn tôm vì sợ... đi giật lùi như tôm. Nếu ăn trong ngày Tết, công việc sang năm sẽ lùi chứ không thể tiến tới.

8. Kiêng nói những điều xui

Những phát ngôn đầu năm sẽ có ảnh hưởng đến những chuyện sẽ xảy ra trong năm. Vì vậy, không nên nói những từ xui xẻo như "chết", “hỏng” hay "toi rồi"... Ngày đầu năm chỉ nên nói chuyện bằng những từ ngữ dễ chịu, vui vẻ; những câu chuyện mang lại may mắn không chỉ cho bản thân mà cho cả người xung quanh mình.

9. Không ăn cháo vào sáng ngày mùng một Tết

Theo quan niệm truyền thống của văn hóa lúa nước, trong bối cảnh đói kém triền miên, chỉ những người nghèo khổ mới phải ăn cháo. Vì vậy, các gia đình luôn chuẩn bị sẵn thức ăn và cơm canh đầy đủ để dùng trong ngày mùng một đầu năm.

10. Kiêng kỵ mai táng

Nếu chẳng may gia đình có tang đúng vào ngày mùng một, theo phong tục truyền thống, việc tang phải tạm gác lại, không mai táng ngày này. Bởi ngày đầu năm có ý nghĩa rất thiêng liêng. Mai táng mùng một Tết gia chủ sẽ gặp đen đủi cả năm.

11. Kiêng mở tủ tiêu tiền

Dân ta quan niệm hành động mở tủ tiêu tiền ngày mùng một được xem là mở tủ lấy tài sản đưa tài lộc ra khỏi nhà. Không chỉ tủ để tiền mà cả tủ quần áo và các loại tủ khác cũng không nên được mở vào mùng một Tết vì điều này sẽ làm thất thoát tiền tài, vận may cả năm.

Ngày mùng một Tết phải kiêng kỵ điều gì?
Giặt quần áo ngày mùng một Tết cũng là một trong những điều kiêng kỵ khá phổ biến của người Việt. Ảnh minh họa.

12. Kiêng to tiếng, cãi vã

Việc to tiếng cãi vã vào ngày đầu năm mới sẽ làm cho gia đình cả năm lục đục, không vui vẻ. Bởi thế, ngày mùng một cũng như suốt những ngày Tết, mọi người đều cố gắng giữ hoà khí, vui vẻ và bỏ qua cho nhau những lỗi lầm để tránh bất hoà.

13. Kiêng ngồi hoặc đứng trước cửa

Ngồi hoặc đứng trước cửa nhà ngày mùng một Tết cũng là một trong những điều kiêng kỵ. Đây là một hành động thể hiện sự kém duyên và sẽ cản trở tài lộc, vượng khí ngày Tết vào nhà.

14. Kiêng dùng dao kéo quá nhiều

Những ngày Tết, nhất là mùng một, dân ta chủ động hạn chế sử dụng dao kéo, vì quan niệm đây là những vật sắc nhọn mang tính sát thương cao. Bà con cho rằng dùng dao kéo nhiều trong ngày Tết là cắt đứt tiền tài, tuổi thọ cũng như may mắn của mình.

Ngoài những điều kiêng kỵ phổ biến trên đây, mỗi vùng miền, dân tộc, gia tộc lại có những kiêng kỵ riêng. Tìm hiểu, tránh những điều kiêng kỵ khi đi thăm, chúc Tết mỗi vùng miền, gia đình vì thế là việc rất cẩn trọng, không thể tùy tiện.

Ấm áp “Chuyến xe nghĩa tình” của Công ty Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh Ấm áp “Chuyến xe nghĩa tình” của Công ty Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh

Tối 29 Tết, Công ty TNHH Gang thép Hưng nghiệp Formosa Hà Tĩnh (FHS) đã tổ chức Chương trình "Chuyến xe nghĩa tình" đưa đón ...

Trân trọng cảm ơn tinh thần vun đắp và trách nhiệm vì cộng đồng của CNLĐ Trân trọng cảm ơn tinh thần vun đắp và trách nhiệm vì cộng đồng của CNLĐ

Đó là lời khen ngợi và cảm ơn của đồng chí Nguyễn Đình Khang, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam ...

Năm 2021: Tuổi Sửu cần làm gì để tránh được họa bất ngờ? Năm 2021: Tuổi Sửu cần làm gì để tránh được họa bất ngờ?

Trong năm 2021, tuổi Sửu đón nhận nhiều thách thức và trở ngại. Công việc tất bật và cho dù làm gì đi nữa thì ...

Chia sẻ

Tin cùng chuyên mục

Khối thi đua Công đoàn ngành Trung ương động viên tuyến đầu chống dịch

Hoạt động -

Khối thi đua Công đoàn ngành Trung ương động viên tuyến đầu chống dịch

11 đơn vị trong Khối thi đua công đoàn ngành Trung ương đã động viên, hỗ trợ cán bộ, nhân viên y tế đang tăng cường cho công tác phòng, chống dịch Covid-19 nhân kỷ niệm Ngày Thầy thuốc Việt Nam.

Cúng Rằm tháng Giêng vào giờ nào là tốt nhất?

Ăn, ở -

Cúng Rằm tháng Giêng vào giờ nào là tốt nhất?

Rằm tháng Giêng (15/1) năm nay vào đúng thứ Sáu, ngày 26/2 dương lịch. Tuy nhiên, nhiều người vẫn băn khoăn về việc cúng vào giờ nào là tốt nhất.

Công nhân vùng có dịch có thể tiếp cận vắc xin Covid-19 từ tháng 4/2021

Ăn, ở -

Công nhân vùng có dịch có thể tiếp cận vắc xin Covid-19 từ tháng 4/2021

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long, trong năm 2021, Việt Nam sẽ có 90 triệu liều vắc xin ngừa Covid-19, đủ cho mọi người dân. Về nguyên tắc phân phối vắc xin thì ưu tiên các nhóm đối tượng và vùng có dịch trước.

Hình ảnh ấm lòng khu trọ công nhân xa quê huyện Cẩm Giàng

Đời sống công nhân -

Hình ảnh ấm lòng khu trọ công nhân xa quê huyện Cẩm Giàng

Liên tiếp trong những ngày qua, tại khu thuê trọ của công nhân KCN Phú Điền, xã Cẩm Phúc (Cẩm Giàng-Hải dương) được nhiều đoàn thiện nguyện tiếp tế lương thực. Những hình ảnh trao quà từ đoàn thiện nguyện cho công nhân thật nghĩa tình, ấm lòng khi xa quê.

Đà Nẵng tăng cường kiểm soát sau vụ việc nam công nhân Hải Dương trốn khai báo y tế

Ăn, ở -

Đà Nẵng tăng cường kiểm soát sau vụ việc nam công nhân Hải Dương trốn khai báo y tế

Những ngày qua, khi lượng người trở lại làm việc và tìm việc ở Đà Nẵng ngày càng nhiều, nguy cơ về mất an toàn trong kiểm soát dịch cũng ngày càng tăng cao. Để tăng cường cho công tác phòng chống dịch, Chủ tịch UBND Đà Nẵng đã chỉ đạo Công an thành phố tăng cường hơn nữa việc rà soát chặt chẽ người dân và phương tiện vào thành phố tại các chốt kiểm dịch 24/24.

Người lao động chọn  thuê nhà trọ giá rẻ để tiết kiệm chi phí

Ăn, ở -

Người lao động chọn thuê nhà trọ giá rẻ để tiết kiệm chi phí

Nhà trọ công nhân giá rẻ tại các khu công nghiệp, khu chế xuất trên địa bàn TP HCM cần được chú ý đến vấn đề an toàn tại những nơi có hạ tầng xuống cấp. Không ít người lao động chọn những khu nhà trọ cấp 4, xập xệ, xuống cấp, không đảm bảo an toàn vì chi phí thuê thấp, để tiết kiệm tiền, đặc biệt trong thời điểm khó khăn vì dịch bệnh.

Đọc thêm

Chuyện lo 6.000 suất ăn cho công nhân khi bất ngờ đi cách ly

Ăn, ở -

Chuyện lo 6.000 suất ăn cho công nhân khi bất ngờ đi cách ly

6.000 công nhân trong khu công nghiệp Cộng Hòa (TP Chí Linh, tỉnh Hải Dương) hoàn toàn bất ngờ khi xuất hiện ca dương tính trong nhà máy của Công ty TNHH Điện tử POYUN Việt Nam. Công đoàn đã kết nối với gia đình công nhân tiếp tế đồ dùng và đôn đáo lo đủ suất ăn cho người lao động đi cách ly.

Biện pháp hữu ích kiểm soát nguy cơ rủi ro dịch bệnh covid -19

Ăn, ở -

Biện pháp hữu ích kiểm soát nguy cơ rủi ro dịch bệnh covid -19

Với người lao động, đi làm để kiếm tiền và đảm bảo an toàn, kiểm soát nguy cơ dịch bệnh Covid -19 sau Tết rất quan trọng. Đây là vấn đề quan tâm của người lao động và người sử dụng lao động trong tình hình dịch bệnh căng thẳng hiện nay. Những lời khuyên hữu ích của chuyên gia sẽ giúp người lao động có thêm kiến thức cho mình

Bác sĩ nơi tâm dịch phản bác tin đồn về hỗn độn trong khu cách ly công nhân

Ăn, ở -

Bác sĩ nơi tâm dịch phản bác tin đồn về hỗn độn trong khu cách ly công nhân

BS. Nguyễn Trung Cấp - Phó giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, người được lãnh đạo Bộ Y tế điều động về TP Chí Linh ngay sau khi phát hiện các ca bệnh đầu tiên, cắm chốt ở đây từ trước Tết chưa về nhà đã phản bác lại những phát ngôn không chính xác, phê phán, kỳ thị người ở vùng dịch.

"Di chuyển khẩn cấp công nhân Công ty POYUN khỏi khu cách ly rất vất vả"

Ăn, ở -

"Di chuyển khẩn cấp công nhân Công ty POYUN khỏi khu cách ly rất vất vả"

Theo ông Nguyễn Văn Kiên – Chủ tịch UBND TP Chí Linh (tỉnh Hải Dương), ban đầu tâm lý công nhân Công ty TNHH Điện tử POYUN Việt Nam rất e ngại phải di chuyển khỏi khu cách ly.

6 địa phương giáp ranh kiểm soát công nhân từ vùng dịch Hải Dương như thế nào?

Ăn, ở -

6 địa phương giáp ranh kiểm soát công nhân từ vùng dịch Hải Dương như thế nào?

Ngay khi tỉnh Hải Dưởng công bố giãn cách xã hội, 6 tỉnh giáp ranh gồm TP Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Giang, Bắc Ninh, Hưng Yên, Thái Bình đã có biện pháp kiểm soát công nhân từ vùng dịch Hải Dương.

Xem phiên bản di động