Thứ bảy 25/09/2021 10:14
npk-phu-my
banner-trai-xinh-gai-dep

"Người làm báo đừng để mất tính định hướng"

Vấn đề hôm nay - Minh Khôi

“Việc dẫn dắt, định hướng dư luận là chức năng và nhiệm vụ của báo chí. Vai trò đó gần như là mặc nhiên. Báo chí nước nào cũng có vai trò kết nối giữa nguồn tin và người tiếp nhận thông tin, kết nối giữa chủ thể phát ngôn và người tiếp nhận thông tin phát ngôn. Đối với nước ta, Đảng lãnh đạo báo chí, do đó báo chí còn là tiếng nói và cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân, và ngược lại”.
Nhà báo Trần Bá Dung, Trưởng ban Nghiệp vụ, Hội Nhà báo Việt Nam

PV: Xin ông đánh giá về vai trò dẫn dắt, định hướng dư luận của báo chí nước ta trong bối cảnh hiện nay?

Nhà báo Trần Bá Dung: Việc dẫn dắt, định hướng dư luận là chức năng và nhiệm vụ của báo chí. Vai trò đó gần như là mặc nhiên. Báo chí nước nào cũng có vai trò kết nối giữa nguồn tin và người tiếp nhận thông tin, kết nối giữa chủ thể phát ngôn và người tiếp nhận thông tin phát ngôn. Đối với nước ta, Đảng lãnh đạo báo chí, do đó báo chí còn là tiếng nói và cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân, và ngược lại.

Vai trò định hướng, dẫn dắt dư luận thể hiện trên mấy khía cạnh. Thứ nhất, báo chí của chúng ta là báo chí cách mạng, báo chí của Đảng, do Nhà nước quản lý. Do vậy, vai trò định hướng thể hiện rõ nhất trước hết là tiếng nói của Đảng và Nhà nước, là tiếng nói đại diện cho ý chí và nguyện vọng của giai cấp lãnh đạo cũng như ý chí, nguyện vọng của Nhân dân. Việc định hướng, dẫn dắt dư luận thông qua tuyên truyền, phổ biến những chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước.

Thứ hai, mỗi khi có sự cố, dư luận có vấn đề, thì định hướng bằng cách nắm bắt lấy dư luận để phân tích, đưa ra những thông điệp để điều chỉnh dư luận.

Thứ ba, những lúc có tình huống đối lập về mặt lợi ích chính trị thì vai trò định hướng dẫn dắt thể hiện ở chỗ phải phản bác lại những luận điệu sai trái, ngược với lợi ích của Đảng, Nhà nước, Nhân dân lao động. Việc phản bác luận điệu sai trái ấy dựa trên quan điểm của Đảng, Nhà nước.

Thứ tư, định hướng bằng cách nêu gương, tức đưa ra một điển hình tiên tiến hoặc gương người tốt việc tốt…

Không rèn luyện, sẽ mất tính định hướng

PV: Một trong những đặc thù của báo chí là phản ánh thông tin nhanh, chân thực, nhưng đôi khi nhanh, chân thực lại không mang tính định hướng dư luận, thậm chí làm cho dư luận hoang mang. Ông nghĩ sao về vấn đề này?

Nhà báo Trần Bá Dung: Nếu mà nói về nhanh với chân thực mà không mang tính định hướng thì không phải. Vấn đề là nhà báo phải có đủ bản lĩnh, đủ độ chín cả về mặt tri thức, kỹ năng và đạo đức. Những người đã đạt đến độ chín, có bản lĩnh, có trình độ, tri thức và đạo đức thì người ta nói nhanh vẫn không sai. Cung cấp thông tin nhanh vẫn đúng, vẫn trung thực chứ không có lệch hướng.

Một nhà báo giỏi trong bất cứ tình huống nào cũng đưa thông tin chuẩn, đúng bản chất, đúng định hướng dư luận. Cái này cũng đòi hỏi phải rèn luyện. Con số có thể chưa thật chính xác nhưng bản chất vấn đề không thể sai.

PV: Ông nghĩ sao khi độc giả suy diễn hoặc hiểu sai thông điệp bài báo?

Nhà báo Trần Bá Dung: Độc giả có thể hiểu nhầm thông điệp hoặc họ không hiểu. Đây chính là sự tương tác giữa báo chí và độc giả. Sự tương tác đó đôi khi nằm ngoài ý muốn của tác giả.

Tuy nhiên, có những trường hợp độc giả hiểu sai do khả năng truyền đạt thông tin của nhà báo. Có người non nghề, muốn truyền đạt thế này, nhưng khi viết ra, độc giả lại hiểu theo hướng khác. Lý do thì nhiều, có thể do khả năng dùng từ, câu, hay hình ảnh hạn chế. Điều đó khiến độc giả hiểu nhầm. Vấn đề là nhà báo phải làm sao để độc giả hiểu đúng thông điệp mình đưa ra.

PV: Có nghĩa là vấn đề đào tạo, rèn luyện rất quan trọng đối với người làm báo?

Nhà báo Trần Bá Dung: Đúng vậy. Việc đào tạo bồi dưỡng là rất cần thiết. Việc học trong nhà trường chỉ là một phần. Trong quá trình làm việc, nhà báo phải tự đào tạo, rèn luyện và bồi dưỡng. Nếu không thì ngòi bút sẽ cùn, kể cả bản lĩnh chính trị có vững vàng đến mấy, nhưng nếu không được cập nhật tri thức, cập nhật tình hình, không rèn luyện thêm hằng ngày thì đôi lúc sẽ bị cùn đi. Lúc ấy, anh cảm thấy mình lạc hậu và trở thành mất tính định hướng.

Không ai có thể nói rằng mình biết được tất cả, cuộc sống luôn có những diễn biến, tình huống mới. Nhà báo phải có đủ vốn sống, tri thức để tiếp cận và ứng xử. Cái này không phải một sớm một chiều mà có được. Các nhà báo đi làm lâu năm rồi vẫn phải học thêm, tự học hỏi. Học trong nghề, học trong sách vở, trong trường lớp và học cả nhân vật của mình.

Việc dẫn dắt, định hướng dư luận là chức năng và nhiệm vụ của báo chí

PV: Ông có thể nói thêm về sự tương tác giữa thông tin và dư luận xã hội?

Nhà báo Trần Bá Dung: Đây là một tính chất của báo chí hiện đại, nhất là báo điện tử. Nếu không có tương tác, bình luận, bày tỏ cảm xúc, đánh giá… thì không còn là báo. Kể cả báo chí truyền thống, báo in, đài phát thanh truyền hình vẫn phải tương tác. Vấn đề là tương tác như thế nào mà thôi. Báo điện tử thì rõ hơn bởi vì nó tương tác ngay. Nó là một thuộc tính, mình không thể đứng ngoài.

Nhưng chúng ta phải quan niệm cái tương tác đó gần như là một sự phát triển kéo dài về mặt nội dung cho bài viết. Ai làm báo giỏi, phát triển sự tương tác ấy cho bài viết thì bài lại càng hay. Độc giả thông qua tương tác bình luận sẽ nói giúp, sẽ khơi nguồn giúp nhà báo những cái mà bài báo chưa nói được. Điều đó quá tốt!

Đây cũng là một thước đo hiệu quả của bài báo. Chúng ta có thể đo được sức mạnh, tác động của bài báo. Nhà báo nào cũng phải quan tâm cái đó. Một bài báo viết ra mà không ai tương tác thì chứng tỏ bài báo không có hiệu quả. Nhưng ngược lại, tương tác rất nhiều nhưng mà toàn chửi bới thì cũng chưa hẳn hiệu quả.

PV: Có ý kiến cho rằng bài viết càng nhiều view, comment thì là bài có hiệu ứng tốt, chất lượng, và ngược lại. Ông nghĩ sao?

Nhà báo Trần Bá Dung: Một phần đúng và một phần không đúng. Chúng ta không nên tuyệt đối hóa cái đó. Có những bài view rất cao nhưng chủ đề, nội dung đánh vào tâm lý tò mò của người đọc. Trong khi đó có những bài được đầu tư rất nhiều, hàm lượng chất xám cao, ý nghĩa tốt nhưng ít view, thì không có nghĩa họ kém hơn. Chúng ta không nên lấy cái tương tác, lượng view đó làm tuyệt đối mà chỉ nên lấy đó làm căn cứ để tham khảo.

PV: Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi!

Báo chí cho tôi thông tin hữu ích về công nhân và công đoàn Báo chí cho tôi thông tin hữu ích về công nhân và công đoàn

Tôi nhận thấy báo chí công đoàn là công cụ truyền thông đắc lực, phục vụ cho sự nghiệp chăm lo, đại diện, bảo vệ ...

Báo chí với thương hiệu doanh nghiệp Báo chí với thương hiệu doanh nghiệp

Là một nhà báo nổi tiếng và sắc sảo, nhất là về vấn đề kinh tế, có kinh nghiệm nhiều năm đồng hành với các ...

Tạp chí và “quyền năng” của sáng tạo Tạp chí và “quyền năng” của sáng tạo

Một số người đã sai khi dự đoán cái chết của tạp chí, giống như cách họ dự đoán cái chết của radio sau khi ...

Chia sẻ

Tin cùng chuyên mục

Đà Nẵng "mở cửa" cho người dân có nhu cầu ra khỏi thành phố

Vấn đề hôm nay -

Đà Nẵng "mở cửa" cho người dân có nhu cầu ra khỏi thành phố

Sau khi tiếp thu ý kiến về những bất cập trong văn bản 4427 của Sở Y tế, Đà Nẵng đã cho phép người dân có nhu cầu ra khỏi thành phố chỉ cần chủ động liên hệ chính quyền địa phương nơi đến đồng ý tiếp nhận.

Doanh nghiệp mong muốn Đà Nẵng tháo gỡ khó khăn khi ra, vào thành phố

Vấn đề hôm nay -

Doanh nghiệp mong muốn Đà Nẵng tháo gỡ khó khăn khi ra, vào thành phố

“Đặc thù của ngành vận tải taxi ngoài hoạt động tại địa bàn còn hoạt động liên tỉnh theo yêu cầu vận chuyển của khách hàng. Vì vậy, kính đề nghị thành phố nên có chính sách cho chúng tôi được hoạt động tại 8 tỉnh miền Trung”, ông Nguyễn Văn Hiền - Phó Chủ tịch Hiệp hội Taxi Đà Nẵng kiến nghị cần tháo gỡ khó khăn khi ra, vào thành phố.

Thủ tướng giao Bộ Y tế nghiên cứu 6 ý kiến của các nhà khoa học về chống dịch Covid-19

Vấn đề hôm nay -

Thủ tướng giao Bộ Y tế nghiên cứu 6 ý kiến của các nhà khoa học về chống dịch Covid-19

Thủ tướng Phạm Minh Chính giao Bộ Y tế nghiên cứu, tiếp thu 6 nhóm ý kiến các nhà khoa học, các chuyên gia để tiếp tục hoàn thiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh Covid-19.

Một số địa phương nới lỏng quy định đối với người về từ vùng xanh Hà Nội

Vấn đề hôm nay -

Một số địa phương nới lỏng quy định đối với người về từ vùng xanh Hà Nội

Một số tỉnh, thành đã chấp nhận cho người ở vùng xanh của Hà Nội được phép vào địa bàn nhưng vẫn phải đảm bảo các biện pháp an toàn như theo dõi hoặc thực hiện cách ly tại nhà.

TP Hồ Chí Minh: 7 triệu người sẽ được nhận gói hỗ trợ thứ 3

Tiêu điểm -

TP Hồ Chí Minh: 7 triệu người sẽ được nhận gói hỗ trợ thứ 3

Theo đề xuất của Sở Lao động - thương binh và xã hội TP Hồ Chí Minh, gói hỗ trợ thứ 3 sẽ hỗ trợ theo nhân khẩu với mức dự kiến là 1 triệu đồng/người/lần, chi trực tiếp bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản.

Phát hiện virus tương tự SARS-CoV-2 trong dơi tại Lào

Vấn đề hôm nay -

Phát hiện virus tương tự SARS-CoV-2 trong dơi tại Lào

Các nhà khoa học đã phát hiện những con dơi trong hang động đá vôi ở phía Bắc nước Lào mang loại virus Corona có đặc điểm chính giống với virus SARS-CoV-2, giúp họ tiến gần hơn đến việc tìm ra nguồn gốc Covid-19.

Đọc thêm

Hội đồng Đạo đức đồng ý chuyển hồ sơ xét cấp phép khẩn cấp vắc xin Nanocovax

Vấn đề hôm nay -

Hội đồng Đạo đức đồng ý chuyển hồ sơ xét cấp phép khẩn cấp vắc xin Nanocovax

Sáng 19/9, Bộ Y tế chính thức thông tin kết luận của Hội đồng Đạo đức trong nghiên cứu y sinh học quốc gia (Hội đồng Đạo đức) về kết quả thử nghiệm lâm sàng vắc xin dự tuyển Nanocovax do Công ty CP Công nghệ sinh học dược Nanogen nghiên cứu, phát triển.

Ổ dịch mới tại vùng xanh Long Biên: Liệu Hà Nội có ngừng "nới lỏng" giãn cách?

Tiêu điểm -

Ổ dịch mới tại vùng xanh Long Biên: Liệu Hà Nội có ngừng "nới lỏng" giãn cách?

Theo chuyên gia, Hà Nội tổ chức chiến dịch xét nghiệm toàn dân nhưng điều đó không có nghĩa là đã loại bỏ hết F0 trong cộng đồng. Việc xuất hiện ca bệnh, ổ dịch mới là điều được dự báo trước.

Hôm nay, TP.HCM dự kiến công bố gói hỗ trợ 7.500 tỷ đồng

Vấn đề hôm nay -

Hôm nay, TP.HCM dự kiến công bố gói hỗ trợ 7.500 tỷ đồng

Chiều 18/9, ông Phạm Đức Hải, Phó trưởng Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19 TP.HCM cho biết dự kiến chiều nay (20/9), UBND thành phố sẽ họp báo công bố gói hỗ trợ đợt 3.

Bộ trưởng Tài chính: Không có chuyện “ngân sách cạn kiệt”

Vấn đề hôm nay -

Bộ trưởng Tài chính: Không có chuyện “ngân sách cạn kiệt”

Bộ trưởng Bộ Tài Chính Hồ Đức Phớc khẳng định: Không có chuyện ngân sách cạn kiệt, ngân sách vẫn hoàn toàn bảo đảm được các nhiệm vụ chi theo dự toán đã được Quốc hội phê duyệt. Bộ trưởng đã cung cấp thông tin lý giải rõ thêm về việc chuyển nguồn từ tiết kiệm chi thường xuyên sang dự phòng ngân sách nhà nước.

Bộ Y tế phê duyệt vắc xin phòng COVID-19 của Cuba

Vấn đề hôm nay -

Bộ Y tế phê duyệt vắc xin phòng COVID-19 của Cuba

Ngày 18/9, Bộ Y tế cho biết đã phê duyệt có điều kiện vắc xin Abdala cho nhu cầu cấp bách trong phòng, chống dịch bệnh Covid-19. Vắc xin Abdala được phê duyệt theo quy định tại Điều 67 Nghị định số 54/2017/NĐ-CP ngày 08/5/2012 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật dược.

Xem phiên bản di động