Thứ năm 22/04/2021 21:45
cuoc-thi-atvsld-phong-chong-covid-19-cho-nhan-vien-y-te

Nhớ cái lư gốm năm xưa

Cà phê tối - Vũ Hùng

Cũng là một trưa chủ nhật như trưa nay, nhưng là vào mùa Hạ năm 1994, tôi cùng một người bạn tới chơi nhà ông ở dưới xóm Cò, làng Khương Hạ, huyện Thanh Trì (nay là phường Khương Đình, quận Thanh Xuân), Hà Nội.
Không người lao động nào bị lãng quên Thần y và Bố già ‘Biển người’ ở chùa và bài toán mùa dịch
Nhớ cái lư gốm năm xưa

Nhà văn Nguyễn Huy Thiệp đang vẽ trên gốm. Ảnh do Nguyễn Đình Toán chụp năm 1997.

Trời nắng nóng lắm, ngôi nhà một tầng chật chội của ông càng ngột ngạt. Đồ đạc chẳng có gì đáng giá. Bộ đồ uống trà có 4 cái chén thì 3 chủng loại. Cái quạt bàn cũ kỹ đến mức tôi không thể đoán ra là sản phẩm của hãng nào. Chỉ thấy nó kêu cọt kẹt, chậm chạp phe phẩy, như lùa cái nóng từ góc này phòng sang góc kia phòng chứ chẳng đem lại tý mát mẻ nào. Mồ hôi ướt đẫm cái áo may ô 3 lỗ đã ngả màu cháo lòng của ông.

Năm ấy ông mới bốn tư tuổi mà nom hom hem như ông lão 60. Đôi mắt buồn rượi, buồn đến mức như không muốn nhìn vào mắt khách khiến họ nhận ra ông buồn. Buồn đến mức nếu mình đang vui thì nhìn vào đó sẽ thấy áy náy, xót xa và sượng sùng. Đận ấy, hình như ông đang phiền lòng nhiều vì chuyện cậu con đua đòi chúng bạn sinh hư gì đó.

Ngoài sân nhà ông rất nhiều các sản phẩm gốm do ông tự làm và vẽ lên đó. Lúc ra về, ông tặng người bạn đi cùng tôi một lọ hoa gốm nho nhỏ. Còn tôi, ông bảo thích thứ gì ngoài sân thì cứ nhặt mang về.

Tôi, phần vì quá yêu văn ông và kính trọng nhân cách ông, nhất là sau khi các truyện ngắn như Tướng về hưuNhững ngọn gió Hua Tát gây bão văn đàn và dư luận; phần lại thương ông xót ông gầy yếu mà trằn lưng ra làm gốm, nên bụng bảo dạ nhất quyết không lấy của ông một thứ đồ gì đẹp đẽ. Chỉ xin ông một cái lư gốm ông làm để đốt vàng mã hoá vàng. Gốm nâu sần và chưa vẽ viết gì lên đó. Và nung non lửa như một thứ phẩm hoặc phế phẩm gì đó vứt ở góc sân.

Mang cái lư gốm ông cho về đặt ngay sân nhà, sau cánh cổng ra vào. Hôm nào nhà tôi có giỗ, thắp hết tuần hương đến lúc hoá vàng, tôi lại mang vàng mã ra đốt trong cái lư hương ông cho. Nhìn ngọn lửa reo cháy rần rật trong lòng cái lư gốm chật hẹp, ngọn lửa như cứ muốn vùng lên vươn ra, lúc ấy tôi hay bất giác nghĩ về ông...

Một ngày giáp Tết, sau một đợt mưa rét kéo dài năm đó, nhà có việc, tôi lại đem vàng mã cho vào cái lư đó đốt hoá vàng.

Hứng mưa phùn gió bấc, ngâm lạnh bao ngày giữa trời, giờ gặp lửa hoá vàng mã nóng đột ngột quá, thế là cái lư nổ vỡ toác. Tôi tiếc ngẩn ngơ suốt cả dịp Tết ấy, nghĩ mình sao vô duyên với người làm ra nó.

Cái lư ông nặn ông nung từ đất rồi cũng lại trở thành đất năm ấy. Còn ông, chiều qua ông cũng đã lìa trần, để rồi vài ba hôm nữa sau lễ tang ông cũng về với đất.

Mỗi khi có một danh nhân hay ai đó ra đi, người ta hay nói vị ấy bay về giời, về chốn vĩnh hằng, về với cõi Phật, trở về cát bụi. Nhưng với ông, không hiểu vì sao, tôi chỉ nghĩ ông nhất định sẽ về với đất mà không đi đâu khác.

Bởi như cái lư gốm kia, sinh ra từ đất rồi cũng lại về với đất. Mà không phải là NHƯ, tôi luôn nghĩ ông chính là ĐẤT. Đất quê ta, đất Việt. Hiền lành, nhẫn nhục, chịu khó dưới nắng, chịu thương dưới mưa, ngập úng thành bùn, đắp lên thành luỹ, nung lên thành gạch, đốt lên thành gốm sứ; lặng lẽ âm thầm, vặn mình nuôi những cây mạ chồi non, dâng lên hạt thóc cùng những cây trái thơm ngọt cho đời, cho người.

Ông như ĐẤT, mênh mông một tâm hồn, vững bền một nhân cách và vĩ đại một tài năng.

Và đất sẽ ôm ấp ông, như người vợ tảo tần tên Trang, mới tạm biệt đi vắng trước ông tháng 11 năm ngoái, vẫn thường ôm ấp ông suốt chục năm qua mỗi khi ông đau ốm vật vã chống chọi bệnh tật đầy mình.

Những chiếc lư gốm - chúng sẽ lại bất tử như ĐẤT. Dù có tan vỡ vì nóng lạnh đột ngột, hay do sự ngu dốt hoặc vô tâm, vô tình của những người sở hữu nó, như tôi từng sở hữu cái lư gốm xưa ông cho tôi ...

Trưa nay sau một phần tư thế kỷ, nhớ cái lư gốm dùng để hoá vàng xưa quá đi. Và thương nhớ ông lắm - người làm ra cái lư đó - nhà văn Nguyễn Huy Thiệp.

Vụ công nhân bị hất hóa chất: Một người phải nghỉ việc Vụ công nhân bị hất hóa chất: Một người phải nghỉ việc

Công ty TNHH Tai Ryong Việt Nam vừa cho thôi việc đối với anh Nguyễn Chí Cường, nhân chứng trong vụ việc Tổ trưởng hất ...

"Quỹ xã hội công đoàn" - người lao động được vay để phát triển kinh tế gia đình

Từ nhiều năm nay, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) huyện Yên Bình (tỉnh Yên Bái) đã sử dụng hiệu quả "Quỹ xã hội công đoàn" ...

Cập nhật ngày 20/3 – “Trai xinh – Gái đẹp các khu công nghiệp” tuần 5 năm 2021 Cập nhật ngày 20/3 – “Trai xinh – Gái đẹp các khu công nghiệp” tuần 5 năm 2021

Chỉ còn 1 ngày nữa là BTC cuộc thi ảnh “Trai xinh – Gái đẹp các khu công nghiệp” tuần 5 trong năm 2021 sẽ ...

Chia sẻ

Tin cùng chuyên mục

Cần phải bình luận cho đúng đắn

Cà phê tối -

Cần phải bình luận cho đúng đắn

Từ chiều tối qua đến sáng nay, trên mạng xã hội (MXH), tôi thấy có lưu truyền bức ảnh Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc mặc comple nhưng đi đôi giày thể thao trong khi tham dự Lễ hội Đền Hùng sáng 21/4 tại Phú Thọ, kèm theo những lời bình luận, những bình luận mà tôi cho rằng không hề đúng đắn, thậm chí là xỏ xiên, ác ý.

Tấm vé của lòng trắc ẩn

Cà phê tối -

Tấm vé của lòng trắc ẩn

Nghe tin hai con gái bị tai nạn giao thông, một cháu nằm viện, một cháu qua đời, anh Hải tức tốc bắt xe từ Bình Dương ra TP.HCM và dự định bay về nhà ở Nghệ An. Tuy nhiên, anh chỉ đủ tiền mua vé máy bay giá rẻ, chiếc vé không đủ để anh về sớm với con. Tiếng khóc và lời than vô vọng "Con gái tôi mất rồi, cô chú cho tôi bay sớm với...", sau đó đã đưa câu chuyện theo hướng khác.

Học lớp 6 mà đọc, viết không được là do bệnh thành tích còn nặng

Cà phê tối -

Học lớp 6 mà đọc, viết không được là do bệnh thành tích còn nặng

Một lần nữa dư luận lại xôn xao vụ có 6 học sinh lớp 6 đọc, viết khó khăn, có chữ đọc được, chữ không đọc được mới bị báo chí phát hiện tại Trường THCS - THPT Tân Mỹ (huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp). Đáng lo nhất là hiệu trưởng trường này do còn bị bệnh thành tích nặng nề nên cứ cố giấu giếm, mãi sau mới bị lòi ra sự thật.

Xin không tăng học phí và thông điệp của Bộ trưởng Sơn

Cà phê tối -

Xin không tăng học phí và thông điệp của Bộ trưởng Sơn

Một trong những động thái đầu tiên của Bộ GD&ĐT dưới thời Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn là báo cáo Chính phủ xem xét cho phép giữ nguyên mức học phí 2021 - 2022 như năm 2020 - 2021. Động thái này của Bộ GD&ĐT nhận được sự hưởng ứng của dư luận.

Bà Hằng bị phạt và chuyện “tu cái miệng”

Cà phê tối -

Bà Hằng bị phạt và chuyện “tu cái miệng”

Bà Hằng đây chính là bà Nguyễn Phương Hằng (50 tuổi), vợ ông Dũng "lò vôi", ngụ phường Bến Nghé, quận 1, TP.HCM. Còn chuyện “tu cái miệng” thì lại là chuyện nhà Phật.

Công trình giao thông dang dở, biết rồi vẫn phải nói

Cà phê tối -

Công trình giao thông dang dở, biết rồi vẫn phải nói

Những ngày này, nếu đi trên đường Tôn Đức Thắng, quận 1, TP Hồ Chí Minh, nhiều người rất bức xúc vì rào chắn gây kẹt xe do cây cầu Thủ Thiêm 2 xây mãi vẫn chưa xong. Tại TP Hồ Chí Minh còn vài cây cầu nữa trị giá hàng trăm, hàng ngàn tỷ đồng như vậy đang dang dở. Không riêng tại TP Hồ Chí Minh, mà ở Hà Nội, nhiều địa phương khác cũng đang có tình trạng tương tự, gây vô số thiệt hại.

Đọc thêm

“Bắt Lê Chí Thành là quá đúng”

Cà phê tối -

“Bắt Lê Chí Thành là quá đúng”

Đó là đa số các ý kiến của bạn đọc, đa số các ý kiến của cộng đồng mạng xã hội từ chiều tối qua đến giờ, sau khi báo chí đưa tin, trưa ngày 14/4, Cơ quan CSĐT Công an TP Thủ Đức (TP.HCM) đã khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam Lê Chí Thành (38 tuổi) về tội Chống người thi hành công vụ.

Lan đột biến, người “đột quỵ”

Cà phê tối -

Lan đột biến, người “đột quỵ”

Thông tin chủ vườn lan đột biến H.T ở Hà Nội “ôm” hơn 200 tỷ của khách hàng bỏ trốn xôn xao từ chiều qua như “tiếng sét giữa trời quang” giáng xuống dân chơi ôm mộng với thú chơi tiền tỷ này.

Hướng về biên giới Tây Nam!

Cà phê tối -

Hướng về biên giới Tây Nam!

Campuchia đang ghi nhận những con số bệnh nhân lây nhiễm Covid-19 cao chưa từng có. Con số lên tới mức các chuyên gia cảnh báo đất nước này đang “đứng trên bờ vực thảm kịch quốc gia”. Với đường biên giới trên bộ cũng như đã từng có những ca nhập cảnh “chui” đường biển, toàn tuyến biên giới Tây Nam của Việt Nam đang căng mình ở mức cao nhất để ngăn chặn làn sóng dịch từ nước bạn.

Ông Đoàn Ngọc Hải đòi tiền và Chủ tịch tỉnh lên tiếng

Cà phê tối -

Ông Đoàn Ngọc Hải đòi tiền và Chủ tịch tỉnh lên tiếng

Những ồn ào xung quanh việc ông Đoàn Ngọc Hải lên facebook viết bài đòi lại tiền đã chuyển khoản cho huyện Nam Trà My (Quảng Nam) và TP Châu Đốc (An Giang) vẫn chưa lắng xuống dù hai bên đã “hạ hỏa”. Câu chuyện đòi “ly hôn” nhất quyết không chịu “tái hôn” rồi lại gật đầu quay lại chỉ hơn 1 ngày lẽ ra chẳng phải như thế!

Tôn nghiêm nghề giáo và thách thức của tân Bộ trưởng

Cà phê tối -

Tôn nghiêm nghề giáo và thách thức của tân Bộ trưởng

Tân Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn đã khiến dư luận, đặc biệt là đội ngũ giáo viên, hưởng ứng nhiệt thành với những phát ngôn đầu tiên khi ngồi ‘ghế nóng’. Chắc chắn, thành tựu của một lãnh đạo ngành không đo đếm bằng ngôn từ mà phải bằng hành động và thành tựu - những thứ cần thời gian kiểm chứng. Song, đường hướng ban đầu của Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nhận được nhiều chú ý.

Xem phiên bản di động