Chủ nhật 25/07/2021 07:31
banner-trai-xinh-gai-dep

Nhớ cái lư gốm năm xưa

Cà phê tối - Vũ Hùng

Cũng là một trưa chủ nhật như trưa nay, nhưng là vào mùa Hạ năm 1994, tôi cùng một người bạn tới chơi nhà ông ở dưới xóm Cò, làng Khương Hạ, huyện Thanh Trì (nay là phường Khương Đình, quận Thanh Xuân), Hà Nội.
Không người lao động nào bị lãng quên Thần y và Bố già ‘Biển người’ ở chùa và bài toán mùa dịch
Nhớ cái lư gốm năm xưa

Nhà văn Nguyễn Huy Thiệp đang vẽ trên gốm. Ảnh do Nguyễn Đình Toán chụp năm 1997.

Trời nắng nóng lắm, ngôi nhà một tầng chật chội của ông càng ngột ngạt. Đồ đạc chẳng có gì đáng giá. Bộ đồ uống trà có 4 cái chén thì 3 chủng loại. Cái quạt bàn cũ kỹ đến mức tôi không thể đoán ra là sản phẩm của hãng nào. Chỉ thấy nó kêu cọt kẹt, chậm chạp phe phẩy, như lùa cái nóng từ góc này phòng sang góc kia phòng chứ chẳng đem lại tý mát mẻ nào. Mồ hôi ướt đẫm cái áo may ô 3 lỗ đã ngả màu cháo lòng của ông.

Năm ấy ông mới bốn tư tuổi mà nom hom hem như ông lão 60. Đôi mắt buồn rượi, buồn đến mức như không muốn nhìn vào mắt khách khiến họ nhận ra ông buồn. Buồn đến mức nếu mình đang vui thì nhìn vào đó sẽ thấy áy náy, xót xa và sượng sùng. Đận ấy, hình như ông đang phiền lòng nhiều vì chuyện cậu con đua đòi chúng bạn sinh hư gì đó.

Ngoài sân nhà ông rất nhiều các sản phẩm gốm do ông tự làm và vẽ lên đó. Lúc ra về, ông tặng người bạn đi cùng tôi một lọ hoa gốm nho nhỏ. Còn tôi, ông bảo thích thứ gì ngoài sân thì cứ nhặt mang về.

Tôi, phần vì quá yêu văn ông và kính trọng nhân cách ông, nhất là sau khi các truyện ngắn như Tướng về hưuNhững ngọn gió Hua Tát gây bão văn đàn và dư luận; phần lại thương ông xót ông gầy yếu mà trằn lưng ra làm gốm, nên bụng bảo dạ nhất quyết không lấy của ông một thứ đồ gì đẹp đẽ. Chỉ xin ông một cái lư gốm ông làm để đốt vàng mã hoá vàng. Gốm nâu sần và chưa vẽ viết gì lên đó. Và nung non lửa như một thứ phẩm hoặc phế phẩm gì đó vứt ở góc sân.

Mang cái lư gốm ông cho về đặt ngay sân nhà, sau cánh cổng ra vào. Hôm nào nhà tôi có giỗ, thắp hết tuần hương đến lúc hoá vàng, tôi lại mang vàng mã ra đốt trong cái lư hương ông cho. Nhìn ngọn lửa reo cháy rần rật trong lòng cái lư gốm chật hẹp, ngọn lửa như cứ muốn vùng lên vươn ra, lúc ấy tôi hay bất giác nghĩ về ông...

Một ngày giáp Tết, sau một đợt mưa rét kéo dài năm đó, nhà có việc, tôi lại đem vàng mã cho vào cái lư đó đốt hoá vàng.

Hứng mưa phùn gió bấc, ngâm lạnh bao ngày giữa trời, giờ gặp lửa hoá vàng mã nóng đột ngột quá, thế là cái lư nổ vỡ toác. Tôi tiếc ngẩn ngơ suốt cả dịp Tết ấy, nghĩ mình sao vô duyên với người làm ra nó.

Cái lư ông nặn ông nung từ đất rồi cũng lại trở thành đất năm ấy. Còn ông, chiều qua ông cũng đã lìa trần, để rồi vài ba hôm nữa sau lễ tang ông cũng về với đất.

Mỗi khi có một danh nhân hay ai đó ra đi, người ta hay nói vị ấy bay về giời, về chốn vĩnh hằng, về với cõi Phật, trở về cát bụi. Nhưng với ông, không hiểu vì sao, tôi chỉ nghĩ ông nhất định sẽ về với đất mà không đi đâu khác.

Bởi như cái lư gốm kia, sinh ra từ đất rồi cũng lại về với đất. Mà không phải là NHƯ, tôi luôn nghĩ ông chính là ĐẤT. Đất quê ta, đất Việt. Hiền lành, nhẫn nhục, chịu khó dưới nắng, chịu thương dưới mưa, ngập úng thành bùn, đắp lên thành luỹ, nung lên thành gạch, đốt lên thành gốm sứ; lặng lẽ âm thầm, vặn mình nuôi những cây mạ chồi non, dâng lên hạt thóc cùng những cây trái thơm ngọt cho đời, cho người.

Ông như ĐẤT, mênh mông một tâm hồn, vững bền một nhân cách và vĩ đại một tài năng.

Và đất sẽ ôm ấp ông, như người vợ tảo tần tên Trang, mới tạm biệt đi vắng trước ông tháng 11 năm ngoái, vẫn thường ôm ấp ông suốt chục năm qua mỗi khi ông đau ốm vật vã chống chọi bệnh tật đầy mình.

Những chiếc lư gốm - chúng sẽ lại bất tử như ĐẤT. Dù có tan vỡ vì nóng lạnh đột ngột, hay do sự ngu dốt hoặc vô tâm, vô tình của những người sở hữu nó, như tôi từng sở hữu cái lư gốm xưa ông cho tôi ...

Trưa nay sau một phần tư thế kỷ, nhớ cái lư gốm dùng để hoá vàng xưa quá đi. Và thương nhớ ông lắm - người làm ra cái lư đó - nhà văn Nguyễn Huy Thiệp.

Vụ công nhân bị hất hóa chất: Một người phải nghỉ việc Vụ công nhân bị hất hóa chất: Một người phải nghỉ việc

Công ty TNHH Tai Ryong Việt Nam vừa cho thôi việc đối với anh Nguyễn Chí Cường, nhân chứng trong vụ việc Tổ trưởng hất ...

"Quỹ xã hội công đoàn" - người lao động được vay để phát triển kinh tế gia đình

Từ nhiều năm nay, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) huyện Yên Bình (tỉnh Yên Bái) đã sử dụng hiệu quả "Quỹ xã hội công đoàn" ...

Cập nhật ngày 20/3 – “Trai xinh – Gái đẹp các khu công nghiệp” tuần 5 năm 2021 Cập nhật ngày 20/3 – “Trai xinh – Gái đẹp các khu công nghiệp” tuần 5 năm 2021

Chỉ còn 1 ngày nữa là BTC cuộc thi ảnh “Trai xinh – Gái đẹp các khu công nghiệp” tuần 5 trong năm 2021 sẽ ...

Chia sẻ

Tin cùng chuyên mục

Hà Nội - ngày đầu giãn cách đợt 2

Tiêu điểm -

Hà Nội - ngày đầu giãn cách đợt 2

Tối muộn hôm qua 23/7, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Chu Ngọc Anh đã ký, ban hành chỉ thị về việc "Thực hiện giãn cách xã hội trên địa bàn thành phố để phòng, chống dịch Covid-19", nhằm đảm bảo an toàn cho thủ đô, an toàn và sức khỏe cho nhân dân trong bối cảnh dịch bệnh đang có diễn biến hết sức phức tạp.

Rất nhiều người nên học tập anh tài xế xe ôm Phan Nguyễn

Cà phê tối -

Rất nhiều người nên học tập anh tài xế xe ôm Phan Nguyễn

Đó là những người chỉ muốn chuyện bé xé ra to, chỉ muốn kích động gây chia rẽ người lao động, quần chúng nhân dân với chính quyền.

Lựa chọn trong những ngày chống dịch

Tiêu điểm -

Lựa chọn trong những ngày chống dịch

Bội thực giữa những thông tin trên mạng xã hội, tôi thích chia sẻ này của “người nổi tiếng” Minh rau “Cách tốt nhất để trị bệnh chán đời là đứng dậy và làm điều gì đó. Hãy chờ đợi những điều tốt đẹp sẽ xảy ra với bạn. Nếu bạn ra ngoài và làm cho một số điều tốt đẹp xảy ra, bạn sẽ lấp đầy thế giới với hy vọng, bạn sẽ lấp đầy bản thân với niềm vui nhỏ".

Cái bánh mì và sự mong manh của người lao động

Tiêu điểm -

Cái bánh mì và sự mong manh của người lao động

Việc một Phó Chủ tịch phường ở Nha Trang phạt người đi ra khỏi nhà vì đi mua bánh mì gây bức xúc lớn trong dư luận. Hơn cả những sai lầm cơ bản về định nghĩa lương thực, thực phẩm, thái độ của vị cán bộ này trước người dân thấp cổ bé họng làm người xem cảm thấy phát hoảng.

Niềm lạc quan từ một điều giản dị

Cà phê tối -

Niềm lạc quan từ một điều giản dị

Bức ảnh chụp một tấm bảng thông báo treo trước cửa một ngôi nhà ở Sài Gòn trong những ngày lock down Tháng Bảy 2021. Tôi không rõ ai là tác giả bức ảnh để ngỏ lời cảm ơn sâu sắc, chỉ thấy nó được lan truyền rộng rãi trên MXH nhiều ngày qua với những lời bình luận ngợi khen và thích thú.

Xác chết ở Indonesia và tin giả tại Việt Nam

Cà phê tối -

Xác chết ở Indonesia và tin giả tại Việt Nam

Tin đồn sai trái, fake news không chỉ khoét sâu thêm những nỗi lo hiện thời hay xóa bỏ nhiều nỗ lực chống dịch của biết bao người mà còn tổn hại đến hình ảnh cũng như quyền riêng tư của bất cứ ai chẳng may vướng vào.

Đọc thêm

Đón người về quê hương

Cà phê tối -

Đón người về quê hương

Hàng loạt các địa phương đã chuẩn bị các phương án đón người dân từ TP. HCM về quê. Động thái này đáng được ghi nhận dù đã có địa phương trước đó bị “tố” không tiếp nhận người từ vùng dịch.

Sài Gòn tôi sẽ

Tiêu điểm -

Sài Gòn tôi sẽ

Trong điệu valse nhẹ nhàng, du dương, những câu hát vừa tả thực mà cũng thật thơ về thành phố những ngày "trọng thương" được thầy giáo 9X Thái Dương cất lên từ chính tình yêu đối với quê hương mình cứ thế đi vào lòng người, tự nhiên, lay động...

Khi giúp đỡ người khác, đừng quên giữ lại phẩm giá cho họ

Cà phê tối -

Khi giúp đỡ người khác, đừng quên giữ lại phẩm giá cho họ

Cách đây vài hôm, trong các clip trên kênh YouTube của một người thanh niên sống tại Sài Gòn, chúng ta thấy nhiều hình ảnh, câu chuyện lớn tiếng, nhiếc móc người nhận cơm từ thiện.

Đừng để bác sĩ phải lựa chọn cứu ai!

Cà phê tối -

Đừng để bác sĩ phải lựa chọn cứu ai!

Những than thở khó khăn, bất tiện do giãn cách hay “phong tỏa” ở các nơi của nhiều người có lẽ khó có thể so sánh với lực lượng y tế đang vô cùng vất vả ở tuyến đầu. Gần một năm rưỡi qua, hết đợt dịch này đến lần Covid tàn phá khác và giờ đây là những tháng ngày họ gồng mình căng sức khó khăn nhất...

Cái lý của Hà Nội

Cà phê tối -

Cái lý của Hà Nội

Vậy là sau gần nửa tháng mở cửa lại nhà hàng, dịch vụ, hôm nay, Hà Nội đã siết lại và yêu cầu ngưng bán đồ ăn tại chỗ. Đồng thời, thành phố cũng yêu cầu ngưng cắt tóc, gội đầu. 22 chốt kiểm dịch sẽ được lập ở các cửa ngõ để quản lý lượng người di chuyển ra - vào Thủ đô.

Xem phiên bản di động