Thứ năm 24/09/2020 15:38
Cơ sở khoa học và pháp lý của việc dừng sử dụng Amiăng trắng ở Việt Nam:

Phần 1: Amiăng là nguyên nhân duy nhất dẫn tới bệnh U trung biểu mô

Nghiên cứu - Trao đổi - GS.TS Lê Vân Trình

Dựa theo các công trình nghiên cứu độc lập khác nhau của nhiều nhà khoa học trên thế giới, WHO đã kết luận, amiăng là nguyên nhân duy nhất dẫn tới bệnh u trung biểu mô (UTBM), cho tới nay chưa xác định được nguyên nhân khác. WHO cho biết tỷ lệ mắc bệnh UTBM hiện nay dao động trong khoảng từ 14 đến 35 trường hợp/1triệu dân/năm tại 11 nước công nghiệp phát triển. Hiện nay trên thế giới đã có 67 nước cấm sử dụng amiăng. Ở Việt Nam, với NQ 01/NQ-CP ngày 1/1/2018 Chính phủ đã giao cho Bộ Xây dựng dự thảo lộ trình dừng sử dụng amiăng vào năm 2023 để trình Chính phủ phê duyệt.
phan 1 amiang la nguyen nhan duy nhat dan toi benh u trung bieu mo
Sợi amiăng trắng (trái) và amiăng xanh, nâu (phải)

Amiăng là tên được đặt cho sáu khoáng chất xuất hiện tự nhiên trong môi trường dưới dạng các bó sợi có thể được tách thành các sợi mỏng, bền để sử dụng trong các ứng dụng thương mại và công nghiệp. Những sợi này có khả năng chịu nhiệt, lửa và hóa chất và không dẫn điện, được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp. Về mặt hóa học, khoáng chất amiăng là các hợp chất silicat, có chứa các nguyên tử silic và oxy trong cấu trúc phân tử của chúng.

Amiăng được chia thành hai nhóm: nhóm serpentines (amiăng trắng) và nhóm amphibole (gồm amiăng nâu, amiăng xanh, anthophyllite, tremolite và actinolite). Hai nhóm này có sự khác biệt cả về phương diện hóa học và khoáng vật học, dẫn tới sự khác biệt đáng kể trong hoạt động của chúng khi đi vào phổi. Hiện nay, chỉ có amiăng trắng là được khai thác và là loại amiăng được kinh doanh hợp pháp.

Amiăng chủ yếu được sử dụng làm tấm lợp, ván xây dựng, vật liệu cách nhiệt, vật liệu cách âm, ống nước, ống khói, phanh xe, gioăng...

Ảnh hưởng của amiăng đến sức khỏe

Mặc dù có nhiều công dụng, nhưng ngay từ xa xưa người ta đã phỏng đoán rằng amiăng là nguyên nhân của các vấn đề phổi của những người làm việc trong các mỏ, nơi amiăng được chiết xuất hoặc những người kéo thành sợi và dệt nên vải amiăng. Nhà triết học và nhà tự nhiên học La Mã Pliny the Elder, năm 79 trước CN đã lưu ý trong bài viết của mình về những người nô lệ khai thác amiăng bị mắc một căn bệnh ở phổi và qua đời khi tuổi còn trẻ.

Từ năm 1906 Vương Quốc Anh đã phát hiện ra bệnh bụi phổi amiăng, ở Mỹ là vào năm 1918 và ở Nhật Bản vào năm 1929. Đến năm 1935 Vương Quốc Anh đã phát hiện ra các trường hợp ung thư phổi; ở Mỹ là năm 1960; và Nhật Bản là 1973 (Sugio Furuya, Nhật Bản). Cũng bắt đầu từ đó loài người phải đương đầu với căn bệnh chết người liên quan đến amiăng.

Các nhà y học đã chứng minh rằng, UTBM ác tính có liên quan chặt chẽ với lượng amiăng tiêu thụ. Theo nhóm các nhà khoa học tại Viện An toàn và sức khỏe nghề nghiệp thuộc Bộ Y tế Mỹ (NIOSH, CDC - Malignant Mesothelioma Mortality - United States 2015), ở một số nước, thiếu các số liệu về UTBM có thể là sai sót cố tình; ở các nước khác có thể do thiếu năng lực khám, chẩn đoán hoặc phát hiện bệnh.

Có những nước phát triển, tiềm năng khoa học mạnh như Canada, trong hơn 100 năm luôn là một trong những nước dẫn đầu về khai thác amiăng nhưng họ cũng không có các trung tâm đăng ký ung thư quốc gia hoặc đăng ký UTBM quốc gia. Các nhà quan sát Canada cho rằng sơ suất đó là một phần trong chính sách của họ. Nói một cách khác, nếu cộng đồng không biết thì cũng đừng động chạm đến sự ủng hộ của chính phủ liên bang tới ngành công nghiệp amiăng.

Hay ở Ấn Độ, một đất nước mà bao nhiêu amiăng cũng không thể thoả mãn, UTBM hầu như chẳng bao giờ được đề cập đến, nếu có thì cũng chẳng có quy trình nào để có thể thu thập được dữ liệu.

Về mặt y học, dựa theo các công trình nghiên cứu độc lập khác nhau của các nhà khoa học tại: Anh, Mỹ, Canada, Nhật, Đức, Thụy Điển, Đan Mạch, Australia, WHO đã kết luận, amiăng là nguyên nhân duy nhất dẫn tới UTBM (cho tới nay chưa xác định được nguyên nhân khác). WHO cho biết tỷ lệ mắc bệnh UTBM hiện nay dao động trong khoảng từ 14 đến 35 trường hợp/1triệu dân/năm tại 11 nước công nghiệp phát triển.

Tình hình sản xuất và sử dụng amiăng trên thế giới

Hiện nay, số nước còn sử dụng amiăng trắng ngày càng giảm dần. Có 31 nước, chủ yếu là ở châu Á và Trung Đông sử dụng tới 99,5% lượng amiăng trắng toàn thế giới, trong đó có 27 nước sử dụng trên 400 tấn/năm; 7 nước sử dụng trên 50.000 tấn/năm.

Việt Nam nằm trong số 7 nước tiêu thụ amiăng trắng nhiều nhất gồm 3 nước có khai thác và xuất khẩu amiăng là Nga, Brazin, Trung Quốc và 4 nước nhập khẩu là Việt Nam, Ấn Độ, Indonesia, Uzbekistan.

Số nước cấm sử dụng amiăng trắng cũng ngày càng tăng lên. Nếu như năm 2000 có 25 nước cấm thì đến nay đã có 67 nước cấm hoàn toàn việc sử dụng amiăng, kể cả amiăng trắng (trong đó có 2 nước sản xuất và xuất khẩu amiăng trắng là Brazin và Canada)

phan 1 amiang la nguyen nhan duy nhat dan toi benh u trung bieu mo
Số người chết trung bình/năm có liên quan đến amiăng trong 10 năm (1996 - 2005) ở một số quốc gia trên thế giới.

Việc cấm sử dụng amiăng không chỉ ở các nước phát triển (các nước khu vực Bắc Âu, Anh, Úc, Nhật Bản, Hàn Quốc,…) mà cả ở các nước đang phát triển (Algeri, Uruguay, Jordan, Mozambic, Hondurat,..). Có quốc gia ban hành lộ trình cấm, như Canada, Brazin - cuối năm 2016, 2017 đưa ra lệnh cấm hoàn toàn việc sử dụng amiăng từ năm 2018.

Bên cạnh đó, do nhận thấy tác hại của amiăng hoặc do chi phí giải quyết hậu quả đối với những người bị bệnh dưới tác động của amiăng rất lớn, nhiều quốc gia cấm ngay việc sử dụng amiăng hoặc giảm dần đến mức tối thiểu.

Hiện nay có 60 nước không có báo cáo bất kỳ về lượng tiêu thụ amiăng trắng nào, đưa số nước cấm hoặc không tiêu thụ amiăng trắng lên con số 126 nước.

Theo đề nghị của chính phủ Pháp, Liên minh châu Âu đã ban hành Nghị định ngày 24 tháng 12 năm 1996, cấm amiăng và các sản phẩm có chứa amiăng, bao gồm cả việc cấm nhập khẩu những sản phẩm này trong cộng đồng.

Tại khóa họp thứ 86, tổ chức tại London, Anh, tháng 6/2009, Uỷ ban An toàn Hàng hải (MSC) của Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) đã thông qua sửa đổi, bổ sung Quy định II-1/3-5 của Công ước SOLAS 74, có hiệu lực áp dụng từ ngày 01/1/2011, quy định việc cấm lắp đặt mới các vật liệu có chứa amiăng trên tất cả các tàu biển, không có trường hợp ngoại lệ.

Thông tin Covid-19 sáng ngày 18/8: Thêm 7 ca mắc mới Thông tin Covid-19 sáng ngày 18/8: Thêm 7 ca mắc mới

Cập nhật thông tin Covid-19 lúc 7h sáng ngày 18/8, tổng số người nhiễm trên toàn cầu đã lên tới hơn 22 triệu, hơn 776 ...

Công nhân KCN Bắc Thăng Long "bơi" trong biển nước sau trận mưa lớn Công nhân KCN Bắc Thăng Long "bơi" trong biển nước sau trận mưa lớn

Sau cơn mưa lớn chiều ngày 17/8, nhiều xóm trọ của công nhân trong KCN Bắc Thăng Long chìm trong biển nước khiến nhiều công ...

Ai bảo vệ quyền lợi thuyền viên khi tham gia tàu hành trình quốc tế? Ai bảo vệ quyền lợi thuyền viên khi tham gia tàu hành trình quốc tế?

Nghề đi biển vốn lênh đênh cùng sóng nước, nhiều rủi ro lại thêm tình trạng quỵt nợ lương, nợ chế độ khiến không ít ...

Chia sẻ

Tin cùng chuyên mục

Điểm mới về công nhân, công đoàn trong Dự thảo các văn kiện Đại hội XIII của Đảng

Nghiên cứu - Trao đổi -

Điểm mới về công nhân, công đoàn trong Dự thảo các văn kiện Đại hội XIII của Đảng

Chủ tịch Hồ Chí Minh, người sáng lập, rèn luyện Đảng ta, từ rất sớm đã có những chỉ dẫn về vai trò của tổ chức Công đoàn đối với công nhân. Vận dụng tư tưởng của Người, Đảng ta luôn chủ trương xây dựng giai cấp công nhân (GCCN) và phát triển tổ chức Công đoàn dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Bối cảnh hiện nay và nhu cầu đổi mới lý luận công đoàn

Nghiên cứu - Trao đổi -

Bối cảnh hiện nay và nhu cầu đổi mới lý luận công đoàn

Hiện nay, Tổng Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Việt Nam đang xây dựng Đề án đổi mới tổ chức và hoạt động Công đoàn Việt Nam. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, Tổng Liên đoàn cần chủ trì liên kết các cơ quan nghiên cứu và các nhà khoa học để có những chương trình nghiên cứu cho một chặng đường phát triển mới của Công đoàn Việt Nam.

Những điểm mới trong Quyết định số 333/QĐ-TLĐ

Nghiên cứu - Trao đổi -

Những điểm mới trong Quyết định số 333/QĐ-TLĐ

Tổng LĐLĐ Việt Nam đã ban hành Quyết định số 333/QĐ-TLĐ ngày 28/2/2020 về việc Công đoàn giải quyết và tham gia giải quyết khiếu nại, tố cáo (QĐ 333) nhằm thay thế Quyết định số 254/QĐ-TLĐ quy định về cùng vấn đề (QĐ 254) sau 6 năm triển khai.

Một số quyền lợi về bảo hiểm người lao động được hưởng khi bị mất việc làm

Nghiên cứu - Trao đổi -

Một số quyền lợi về bảo hiểm người lao động được hưởng khi bị mất việc làm

NLĐ đang khỏe mạnh đóng góp một phần tiền lương, thu nhập để duy trì cuộc sống khi ốm đau, tai nạn, hết khả năng lao động, thất nghiệp, mất việc… Bên cạnh đó, người sử dụng lao động cũng có trách nhiệm đóng góp BHXH, BHYT cho NLĐ, góp phần bảo vệ NLĐ khi gặp phải rủi ro.

Một số giải pháp đảm bảo quan hệ lao động hài hòa trong doanh nghiệp

Nghiên cứu - Trao đổi -

Một số giải pháp đảm bảo quan hệ lao động hài hòa trong doanh nghiệp

Dịch Covid-19 khiến sản xuất gặp rất nhiều khó khăn; hàng triệu người lao động (NLĐ) bị mất việc, giãn việc; thu nhập, đời sống giảm sút. Quan hệ lao động (QHLĐ) trong doanh nghiệp (DN) đứng trước nhiều thử thách. Một số giải pháp dưới đây nếu được quan tâm thực hiện sẽ giúp đảm bảo QHLĐ hài hòa, ổn định, tiến bộ trong DN.

Hướng đi nào cho doanh nghiệp và công nhân ngành Dệt may hiện nay?

Nghiên cứu - Trao đổi -

Hướng đi nào cho doanh nghiệp và công nhân ngành Dệt may hiện nay?

Dệt may là một ngành công nghiệp quan trọng của Việt Nam, hiện đang đứng thứ hai về kim ngạch xuất khẩu và cũng là ngành sản xuất sử dụng nhiều lao động nhất, phần lớn là lao động phổ thông. Do đó, việc duy trì việc làm và thu nhập cho công nhân không chỉ là bài toán sống còn của doanh nghiệp mà còn tác động rất lớn đến đời sống xã hội.

Đọc thêm

Giải pháp khắc phục một số khó khăn, vướng mắc trong thực hiện gói 62 nghìn tỷ

Công đoàn Việt Nam -

Giải pháp khắc phục một số khó khăn, vướng mắc trong thực hiện gói 62 nghìn tỷ

Việc giải ngân gói hỗ trợ 62 nghìn tỷ theo Nghị quyết số 42/NQ-CP ngày 9/4/2020 của Chính phủ về các biện pháp hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch Covid-19 là vấn đề được xã hội đặc biệt quan tâm. Bài viết dưới đây sẽ làm rõ một số vấn đề về điều kiện, thủ tục để đối tượng người lao động (NLĐ) được thụ hưởng; những khó khăn, vướng mắc khi triển khai và đề xuất một số giải pháp nhằm khắc phục những vướng mắc đó.

Cần có chiến lược để đối phó với chất độc amiang

Bài nổi bật -

Cần có chiến lược để đối phó với chất độc amiang

“Đây không còn là thời điểm phân tích về sự độc hại hay không của amiang. Chúng ta phải có một chiến lược để xử lý chất độc hại này, không thể xử lý như các loại chất thải khác”, PGS. TS Bùi Thị An, nguyên Viện trưởng Viện Tài nguyên và Môi trường nhấn mạnh.

Đảm bảo an toàn điện mùa mưa bão: Xây dựng phương án xử lý cho từng tình huống cụ thể

Bài nổi bật -

Đảm bảo an toàn điện mùa mưa bão: Xây dựng phương án xử lý cho từng tình huống cụ thể

Mưa bão là mối lo chung của toàn xã hội. Riêng đối với ngành Điện Việt Nam, do điều kiện thời tiết nhiệt đới nắng lắm, mưa nhiều, mối lo đảm bảo an toàn điện trong mùa mưa bão tăng lên bội phần.

Phần 3: Cơ sở pháp lý của việc dừng sản xuất amiăng tại Việt Nam

Nghiên cứu - Trao đổi -

Phần 3: Cơ sở pháp lý của việc dừng sản xuất amiăng tại Việt Nam

Tại Hội nghị tổng kết của ngành Xây dựng diễn ra ngày 16/01/2018, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo về việc dừng sử dụng amiăng trắng chậm nhất vào năm 2023.

Phần 2: Các vật liệu thay thế amiăng trắng trong sản xuất

Nghiên cứu - Trao đổi -

Phần 2: Các vật liệu thay thế amiăng trắng trong sản xuất

Trước những tác hại của amiăng, từ lâu người ta đã sử dụng các vật liệu an toàn thay thế, áp dụng trong sản xuất.

Xem phiên bản di động