Thứ bảy 26/09/2020 15:37
Cơ sở khoa học và pháp lý của việc dừng sử dụng Amiăng trắng ở Việt Nam:

Phần 3: Cơ sở pháp lý của việc dừng sản xuất amiăng tại Việt Nam

Nghiên cứu - Trao đổi - GS.TS Lê Vân Trình

Tại Hội nghị tổng kết của ngành Xây dựng diễn ra ngày 16/01/2018, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo về việc dừng sử dụng amiăng trắng chậm nhất vào năm 2023.
phan 3 co so phap ly cua viec dung san xuat amiang tai viet nam
Tấm lợp Fibro xi măng là thành phẩm được làm từ chất amiăng trắng.

Tình hình sử dụng amiăng ở Việt Nam

Amiăng trắng (Amiang chrysotile) được sử dụng ở Việt Nam từ những năm 60 của thế kỷ trước, chủ yếu trong sản xuất tấm lợp (chiếm tỷ lệ trên 90%), các loại má phanh, vật liệu cách nhiệt, phân lân nung chảy...

Việt Nam có một số mỏ amiăng nhưng trữ lượng không lớn và chất lượng thấp nên công nghiệp khai thác amiăng nội địa không phát triển. Hiện nay, amiăng được nhập chủ yếu từ nước ngoài như Liên bang Nga, Kazakhstan,...

Theo báo cáo ngày 14/6/2019 của Bộ Xây dựng, tổng công suất thiết kế các dây chuyền sản xuất tấm lợp amiăng xi măng ở nước ta là 94,4 triệu m2/năm, tuy nhiên sản lượng sản xuất và tiêu thụ trong những năm gần đây giảm mạnh. Năm 2017, cả nước còn sản xuất khoảng 55,38 triệu m2/năm, bằng 66% so với năm 2016. Tiêu thụ năm 2017 đạt khoảng 53,8 triệu m2/năm, tồn kho khoảng 7,4 triệu m2. Lượng tấm lợp amiăng xi măng được dùng cho mục đích làm nhà ở của người dân chỉ chiếm khoảng 11,62% trên tổng số m2 nhà ở.

Người lao động (NLĐ) có nguy cơ cao là người tiếp xúc trực tiếp và lâu năm với amiăng. Theo thống kê trong hồ sơ quốc gia về amiăng của Bộ Y tế, trong những năm gần đây, tổng số NLĐ trực tiếp trong các dây chuyền sản xuất: tấm lợp amiăng, má phanh, phân lân nung chảy, đóng tàu Bạch Đằng là những người có nguy cơ cao, đặc biệt những người có tuổi nghề từ 16 năm trở lên, chiếm tới >12%.

phan 3 co so phap ly cua viec dung san xuat amiang tai viet nam
Các sợi amiăng xâm nhập vào phổi, tích tụ và gây tổn thương lâu dài - Ảnh: CDC.

Theo các nhà y học thế giới, sợi amiăng sau khi đi vào phổi, sau 20 - 40 năm mới phân hủy và gây tác hại cho con người. Khảo sát 2 công ty có thời gian sản xuất tấm lợp tương đối dài là: Công ty CP Tấm lợp - VLXD Đồng Nai (hơn 50 năm, thành lập năm 1963, hiện đã ngừng sản xuất tấm lợp amiăng xi măng) và Công ty CP Đầu tư xây lắp và VLXD Đông Anh - Hà Nội (gần 40 năm, thành lập năm 1980), tỷ lệ NLĐ tiếp xúc với amiăng có tuổi nghề từ 16 năm trở lên chiếm trên 48,1%. Đây là nhóm phải đặc biệt chú ý vì khả năng mắc bệnh của nhóm này sẽ khá lớn do số năm tiếp xúc đủ để có thể mắc các bệnh liên quan đến amiăng (tức là trên 20 năm).

Do nhiều lý do như không có hồ sơ theo dõi người đã tiếp xúc với amiăng, thiếu năng lực khám, chẩn đoán hoặc phát hiện bệnh,... nên mặc dù bệnh bụi phổi amiăng đã được đưa vào danh sách bệnh nghề nghiệp được nhà nước bồi thường từ năm 1976, cho đến nay mới có 3 trường hợp được công nhận là bệnh bụi phổi amiăng và được bồi thường.

Cơ sở pháp lý để dừng sản xuất amiăng

Ngày 05/8/2014, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) đã có thư gửi Thủ tướng Chính phủ Việt Nam về việc thúc giục Việt Nam ban hành lệnh cấm sử dụng amiăng trắng vào năm 2020.

Ngày 28/8/2014, Bộ Y tế có văn bản số 903/BC-BYT gửi Thủ tướng Chính phủ nêu quan điểm và sự độc hại của amiăng trắng đối với sức khỏe con người.

Thực hiện Quyết định 1469/QD-TTg ngày 22/8/2014 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Quy hoạch phát triển vật liệu xây dựng của Việt Nam đến năm 2020 tầm nhìn đến năm 2030, trong đó tại Khoản 4, Điều 1, Thủ tướng đã chỉ đạo: Giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2030 xây dựng lộ trình giảm dần, tiến tới chấm dứt việc sử dụng sợi amiăng trắng trong sản xuất vật liệu lợp.

Ngày 19/9/2014, Văn phòng Chính phủ có văn bản số 7307/VPCP-KGVX về việc triển khai đánh giá và kiểm soát tác hại của amiăng trắng đến sức khỏe con người, trong đó thông báo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Xây dựng nghiên cứu, xây dựng lộ trình cụ thể để thực hiện mục tiêu dừng sử dụng amiăng trắng trong sản xuất tấm lợp vào năm 2020.

Ngày 14/4/2017 Văn phòng Chính phủ có văn bản số 3728/VPCP-KGVX gửi Bộ Xây dựng về việc kiến nghị của một số tổ chức thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tại văn bản của Hội Hóa học Việt Nam ngày 31/3/2017 về việc dừng sử dụng amiăng trắng ở Việt Nam.

Tại một số kỳ họp của Quốc hội khóa 13 và một số hội thảo do Quốc hội và các cơ quan khác tổ chức, đại biểu Quốc hội Bùi Thị An đã nêu vấn đề cần thiết dừng sử dụng amiăng trắng trong sản xuất tấm lợp để bảo vệ sức khỏe cho người dân.

phan 3 co so phap ly cua viec dung san xuat amiang tai viet nam
Hội thảo “Môi trường và sức khỏe: Sự độc hại của amiăng trắng trong tấm lợp fibro xi măng” ngày 8/1/2020.

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, kiến nghị của WHO, ILO, Bộ Y tế và kiến nghị của một số tổ chức thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và Hội Hóa học Việt Nam; với quan điểm bảo vệ sức khỏe con người lâu dài, Bộ Xây dựng đã có văn bản số 1170/BXD-VLXD ngày 24/5/2017 đề nghị Thủ tướng Chính phủ về kế hoạch dừng sử dụng amiăng trắng trong sản xuất tấm lợp.

Năm 2018, tại Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 1/1/2018 của Chính phủ giao cho Bộ Xây dựng dự thảo lộ trình dừng sử dụng amiăng vào năm 2023 trình Chính phủ phê duyệt. Cũng trong năm 2018, tại Hội nghị tổng kết của ngành Xây dựng 16/01/2018, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo về dừng sử dụng amiăng trắng chậm nhất vào năm 2023.

Biện pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng chủ động nhất là phải ngừng sử dụng tất cả các loại amiăng; thay thế amiăng bằng các vật liệu an toàn hơn và áp dụng các cơ chế kinh tế và công nghệ để kích thích sản xuất và áp dụng các vật liệu thay thế. Đối với các cơ sở, các hộ dân vẫn còn đang sử dụng amiăng như là tấm lợp hay vật liệu cách nhiệt, cách âm khi chưa bị hư hỏng, không nhất thiết phải dỡ bỏ, nhưng phải có các biện pháp cảnh báo và bảo vệ tránh làm hư hại gây phát tán sợi amiăng ra môi trường.

Trước mắt cần thực hiện các biện pháp ngăn ngừa phơi nhiễm với amiăng tại nơi sản xuất, sử dụng và trong quá trình loại bỏ amiăng; nâng cao kỹ thuật chẩn đoán, điều trị và phục hồi chức năng sớm cho các bệnh liên quan đến amiăng; thiết lập các trung tâm nguồn dữ liệu amiăng để đăng ký, theo dõi và giám sát điều trị cho những người bị phơi nhiễm với amiăng; nâng cao nhận thức của cộng đồng về những tác hại của amiăng để biết cách phòng, tránh. Bên cạnh đó, các cơ quan quản lý cần xác định chất thải có chứa amiăng là chất thải nguy hại để có biện pháp hữu hiệu khi xử lý tránh phát tán gây nguy hại đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Cập nhật thông tin Covid-19 sáng 20/8: Ghi nhận 1 ca mắc mới ở Hà Nội Cập nhật thông tin Covid-19 sáng 20/8: Ghi nhận 1 ca mắc mới ở Hà Nội

Cập nhật thông tin Covid-19 lúc 7h sáng ngày 20/8, tổng số người nhiễm trên toàn cầu đã lên tới gần 22,5 triệu, hơn 789 ...

Mừng hụt nhiều lần, thuyền viên tàu Việt Tín 01 dự kiến rời tàu trong 2 - 3 ngày tới Mừng hụt nhiều lần, thuyền viên tàu Việt Tín 01 dự kiến rời tàu trong 2 - 3 ngày tới

Sau nhiều lần mừng hụt bởi hai lần lỡ chuyến bay về nước trong tháng 7, tháng 8, thuyền viên tàu Việt Tín 01 tiếp ...

Lời xin lỗi của VTV và nhìn nhận của công chúng Lời xin lỗi của VTV và nhìn nhận của công chúng

Cuối cùng thì VTV cũng chính thức nói lời xin lỗi xung quanh sự cố “kí sinh trùng”. Dù hơi muộn nhưng cũng cần ghi ...

Chia sẻ

Tin cùng chuyên mục

Nâng cao ý thức kỷ luật lao động cho công nhân trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

Nghiên cứu - Trao đổi -

Nâng cao ý thức kỷ luật lao động cho công nhân trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

Ý thức, kỷ luật lao động, tác phong làm việc chuyên nghiệp của người lao động (NLĐ) rất được các doanh nghiệp (DN) quan tâm, cũng là vấn đề làm “đau đầu” các bên tham gia quan hệ lao động. Bởi nếu để xảy ra tình trạng không chấp hành tốt quy định của pháp luật, nội quy của DN sẽ gây ảnh hưởng rất lớn đến quá trình sản xuất, vận hành của đơn vị. Từ thói quen nhỏ cho đến những “tật” cố hữu đã khiến NLĐ đang tự làm mất đi giá trị của mình trên thị trường lao động. Câu chuyện thiếu tự giác ý thức của NLĐ thì đã rõ và hậu quả cũng chưa ai đo - đếm được,...

Dấu mốc phát triển vĩ đại của giai cấp công nhân, công đoàn Việt Nam

Nghiên cứu - Trao đổi -

Dấu mốc phát triển vĩ đại của giai cấp công nhân, công đoàn Việt Nam

Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công không chỉ dẫn đến sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á, mà còn là dấu mốc vĩ đại đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc của giai cấp công nhân (GCCN) và tổ chức Công đoàn Việt Nam. Từ đây, GCCN, tổ chức Công đoàn Việt Nam bước vào thời kỳ phát triển mới.

Điểm mới về công nhân, công đoàn trong Dự thảo các văn kiện Đại hội XIII của Đảng

Nghiên cứu - Trao đổi -

Điểm mới về công nhân, công đoàn trong Dự thảo các văn kiện Đại hội XIII của Đảng

Chủ tịch Hồ Chí Minh, người sáng lập, rèn luyện Đảng ta, từ rất sớm đã có những chỉ dẫn về vai trò của tổ chức Công đoàn đối với công nhân. Vận dụng tư tưởng của Người, Đảng ta luôn chủ trương xây dựng giai cấp công nhân (GCCN) và phát triển tổ chức Công đoàn dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Bối cảnh hiện nay và nhu cầu đổi mới lý luận công đoàn

Nghiên cứu - Trao đổi -

Bối cảnh hiện nay và nhu cầu đổi mới lý luận công đoàn

Hiện nay, Tổng Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Việt Nam đang xây dựng Đề án đổi mới tổ chức và hoạt động Công đoàn Việt Nam. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, Tổng Liên đoàn cần chủ trì liên kết các cơ quan nghiên cứu và các nhà khoa học để có những chương trình nghiên cứu cho một chặng đường phát triển mới của Công đoàn Việt Nam.

Những điểm mới trong Quyết định số 333/QĐ-TLĐ

Nghiên cứu - Trao đổi -

Những điểm mới trong Quyết định số 333/QĐ-TLĐ

Tổng LĐLĐ Việt Nam đã ban hành Quyết định số 333/QĐ-TLĐ ngày 28/2/2020 về việc Công đoàn giải quyết và tham gia giải quyết khiếu nại, tố cáo (QĐ 333) nhằm thay thế Quyết định số 254/QĐ-TLĐ quy định về cùng vấn đề (QĐ 254) sau 6 năm triển khai.

Một số quyền lợi về bảo hiểm người lao động được hưởng khi bị mất việc làm

Nghiên cứu - Trao đổi -

Một số quyền lợi về bảo hiểm người lao động được hưởng khi bị mất việc làm

NLĐ đang khỏe mạnh đóng góp một phần tiền lương, thu nhập để duy trì cuộc sống khi ốm đau, tai nạn, hết khả năng lao động, thất nghiệp, mất việc… Bên cạnh đó, người sử dụng lao động cũng có trách nhiệm đóng góp BHXH, BHYT cho NLĐ, góp phần bảo vệ NLĐ khi gặp phải rủi ro.

Đọc thêm

Một số giải pháp đảm bảo quan hệ lao động hài hòa trong doanh nghiệp

Nghiên cứu - Trao đổi -

Một số giải pháp đảm bảo quan hệ lao động hài hòa trong doanh nghiệp

Dịch Covid-19 khiến sản xuất gặp rất nhiều khó khăn; hàng triệu người lao động (NLĐ) bị mất việc, giãn việc; thu nhập, đời sống giảm sút. Quan hệ lao động (QHLĐ) trong doanh nghiệp (DN) đứng trước nhiều thử thách. Một số giải pháp dưới đây nếu được quan tâm thực hiện sẽ giúp đảm bảo QHLĐ hài hòa, ổn định, tiến bộ trong DN.

Hướng đi nào cho doanh nghiệp và công nhân ngành Dệt may hiện nay?

Nghiên cứu - Trao đổi -

Hướng đi nào cho doanh nghiệp và công nhân ngành Dệt may hiện nay?

Dệt may là một ngành công nghiệp quan trọng của Việt Nam, hiện đang đứng thứ hai về kim ngạch xuất khẩu và cũng là ngành sản xuất sử dụng nhiều lao động nhất, phần lớn là lao động phổ thông. Do đó, việc duy trì việc làm và thu nhập cho công nhân không chỉ là bài toán sống còn của doanh nghiệp mà còn tác động rất lớn đến đời sống xã hội.

Giải pháp khắc phục một số khó khăn, vướng mắc trong thực hiện gói 62 nghìn tỷ

Công đoàn Việt Nam -

Giải pháp khắc phục một số khó khăn, vướng mắc trong thực hiện gói 62 nghìn tỷ

Việc giải ngân gói hỗ trợ 62 nghìn tỷ theo Nghị quyết số 42/NQ-CP ngày 9/4/2020 của Chính phủ về các biện pháp hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch Covid-19 là vấn đề được xã hội đặc biệt quan tâm. Bài viết dưới đây sẽ làm rõ một số vấn đề về điều kiện, thủ tục để đối tượng người lao động (NLĐ) được thụ hưởng; những khó khăn, vướng mắc khi triển khai và đề xuất một số giải pháp nhằm khắc phục những vướng mắc đó.

Cần có chiến lược để đối phó với chất độc amiang

Bài nổi bật -

Cần có chiến lược để đối phó với chất độc amiang

“Đây không còn là thời điểm phân tích về sự độc hại hay không của amiang. Chúng ta phải có một chiến lược để xử lý chất độc hại này, không thể xử lý như các loại chất thải khác”, PGS. TS Bùi Thị An, nguyên Viện trưởng Viện Tài nguyên và Môi trường nhấn mạnh.

Đảm bảo an toàn điện mùa mưa bão: Xây dựng phương án xử lý cho từng tình huống cụ thể

Bài nổi bật -

Đảm bảo an toàn điện mùa mưa bão: Xây dựng phương án xử lý cho từng tình huống cụ thể

Mưa bão là mối lo chung của toàn xã hội. Riêng đối với ngành Điện Việt Nam, do điều kiện thời tiết nhiệt đới nắng lắm, mưa nhiều, mối lo đảm bảo an toàn điện trong mùa mưa bão tăng lên bội phần.

Xem phiên bản di động