Thứ tư 26/01/2022 05:13
banner-trai-xinh-gai-dep

Thưởng Tết chẳng đáng phải vui, buồn!

Cà phê tối - MỸ ANH

Các con số thưởng Tết đã dần được công bố. Người được thưởng Tết mười mấy tháng lương, người khác lại được trăm ngàn đồng hoặc… hiện vật mà công ty làm ra. Điều này cũng đặt ra những cảm xúc mừng - tủi khác nhau trong người lao động.
Thưởng Tết chẳng đáng phải vui, buồn!
Người lao động Nhà máy Longrich Việt Nam (TP Thủ Đức) được tặng một chỉ vàng (Ảnh: AN PHƯƠNG, VnExpress)

Câu hỏi đặt ra là: Thưởng Tết có phải là điều bắt buộc theo pháp luật?

Theo Điều 104 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định:

1. Thưởng là số tiền hoặc tài sản hoặc bằng các hình thức khác mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh, mức độ hoàn thành công việc của người lao động.

2. Quy chế thưởng do người sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở.

Tức là, thưởng Tết không phải là điều khoản bắt buộc đối với đơn vị sử dụng lao động. Luật cũng không quy định mức thưởng Tết. Thưởng Tết dường như là một nét văn hóa tương đối đặc trưng của Á Đông nói chung và Việt Nam nói riêng.

Trước đây, tôi có làm ở một đơn vị Nhà nước tự hạch toán. Thưởng Tết là một khoản thu mà nhiều người kỳ vọng. Nhưng, khoản thu ấy không nhất thành bất biến. Năm cao, năm thấp, tùy theo tình hình làm ăn. Ngay cả so với mức chung, thưởng Tết cũng có người cao, người thấp phụ thuộc vào năng suất lao động được ước lượng bởi bộ phận nhân sự. Nhiều khi mức thưởng được đo bởi công cụ, song bộ công cụ đó đôi khi cũng được thiết lập bởi cảm tính con người.

Nên, quãng thời gian này, tôi nhớ, ngoài chuyện làm việc, tất niên năm Âm lịch, tân niên năm Dương lịch, thưởng Tết cũng là chủ đề xì xào khắp nơi. Thông tin và những lời đồn đoán cũng như chắp nối tình hình làm ăn để kỳ vọng vào khoản thu cuối năm làm nhiều người đứng ngồi không yên.

Khi có kết quả thưởng Tết, luôn có người vui, người buồn, người tủi thân trong những ngày cuối năm. Cũng bởi xác định thưởng Tết là “một khoản” nên thưởng Tết dường như mất tương đối nhiều năng lượng và thời gian của người lao động.

Rồi tôi làm việc ở một công ty nước ngoài. Lúc phỏng vấn việc làm, ngoài chuyện năng lực cá nhân người lao động, cũng như chế độ công ty, chúng tôi dành nhiều thời gian bàn về thu nhập. Tôi khá bất ngờ là câu hỏi đặt ra của bộ phận tuyển dụng là mức thu nhập kỳ vọng trong năm.

Tôi đưa ra một con số, công ty đồng ý. Và chúng tôi tiếp tục bàn bạc xem khoản tiền ấy sẽ chia cho 12 tháng hay 13 tháng. Nhân sự nói rất rõ là bình thường sẽ là 12 tháng. Nhưng với thị trường châu Á, một vài nơi có đặc thù thưởng Tết (Âm lịch) nên họ nghĩ ra một giải pháp kỹ thuật là chia con số ra 13 tháng. Ngoài 12 tháng làm việc, tôi nhận thêm 1 tháng lương thứ 13. Thực chất đây vẫn là số tiền trong tổng số tiền lương một năm tôi đã đàm phán nhưng họ muốn dàn trải ra để tâm lý tôi đỡ xao động những ngày này.

Tôi làm ở đây đã được 3 năm. Tất cả lương, thưởng nhận đều. Từ dịp tăng lương chống trượt giá tới lương tháng thứ 13, làm thêm giờ,... tất cả các con số đều minh bạch với tôi mỗi khi đặt bút ký gia hạn hợp đồng. Và tôi không phải mất thêm phút giây nào lăn tăn về thưởng Tết hay các khoản thu khác.

Bạn tôi cũng làm cho một công ty Game lớn của nước ngoài có trụ sở ở Việt Nam. Công ty này "bản địa hóa" tương đối mạnh nên họ có thưởng Tết đúng vào dịp Tết Âm lịch, mức thưởng khoảng từ 3 đến 6 tháng lương. Con số tương đối "khủng" vì mức lương ngành Game vốn đã rất cao.

Nhưng bạn tôi cũng được quán triệt rất rõ khi phỏng vấn việc làm. Rằng, hãy yêu cầu mức lương phù hợp với năng lực và sở nguyện, các khoản thưởng thêm có thì tốt, không có thì thôi, đừng kỳ vọng.

Việc nói rõ từ đầu này làm tâm lý bạn tôi và cộng sự của cậu ấy tương đối thoả mái khi đón nhận các thông tin về thưởng Tết. Họ tự thấy những khoản tiền họ cần đều đã được trả tương xứng trong lương. Còn nếu công ty làm ăn tốt, họ sẽ được thêm một khoản.

Rất khó để kiểm soát lòng tham, bởi có rồi muốn có nữa. Nhưng chí ít, việc nói rõ từ đầu, minh bạch rõ ràng các khoản thu và tâm thế nhận tiền đã giúp chúng tôi rất nhiều để không phải "đứng ngồi" về thưởng Tết.

Muốn làm được điều này, có lẽ, bên đầu tiên cần thay đổi tư duy là bên sử dụng lao động. Họ cần nói rõ ngay khi phỏng vấn việc làm và trả sòng phẳng ngay từ lương. Bằng không, nếu vẫn mang thưởng Tết ra như chiếc bánh vẽ để thúc đẩy người lao động làm việc hơn mức lương họ nhận thì ra Tết, nhân sự bỏ việc rào rào, biết trách ai được!

Nỗ lực để công nhân có thưởng Tết Nỗ lực để công nhân có thưởng Tết

Thưởng Tết cho công nhân luôn là vấn đề được mong chờ trong dịp cuối năm. Kết quả thưởng Tết phụ thuộc vào nhiều yếu ...

Công nhân thấp thỏm, mong chờ... thưởng Tết Công nhân thấp thỏm, mong chờ... thưởng Tết

Với nhiều công nhân nếu không có thưởng Tết coi như không có Tết và họ cũng đang ngóng tiền thưởng từng ngày.

Người lao động ngành Du lịch không mơ thưởng Tết, chỉ muốn có việc làm Người lao động ngành Du lịch không mơ thưởng Tết, chỉ muốn có việc làm

Ảnh hưởng nặng nề của dịch Covid-19 khiến ngành Du lịch tại Đà Nẵng rơi vào khó khăn, hàng nghìn người lao động phải chật ...

Chia sẻ

Tin cùng chuyên mục

Trẻ đến trường: Kết thúc kỳ nghỉ lễ “bất tận”

Cà phê tối -

Trẻ đến trường: Kết thúc kỳ nghỉ lễ “bất tận”

Học sinh từ lớp 7 tới lớp 12 tại Hà Nội sẽ đến trường từ ngày 8/2. Sau Tết, trẻ mầm non, tiểu học và lớp 6 của TP. HCM cũng có thể học trực tiếp trên tinh thần tự nguyện. “Kỳ nghỉ lễ” từ 30/4/2021 chính thức kết thúc.

Thủy Tiên, Đàm Vĩnh Hưng, Trấn Thành,… được “minh oan” rồi sao nữa?

Cà phê tối -

Thủy Tiên, Đàm Vĩnh Hưng, Trấn Thành,… được “minh oan” rồi sao nữa?

Sau gần cả năm trời với bao điều tiếng bởi những buổi livestream “tố giác” của bà Nguyễn Phương Hằng, Bộ Công an đã chính thức thông báo các nghệ sĩ: Thuỷ Tiên, Đàm Vĩnh Hưng, Trấn Thành không có hành vi gian dối trong quyên góp tiền từ thiện! Khẳng định đó tưởng như sẽ kết thúc vụ ồn ào, ầm ĩ này nhưng những diễn biến tiếp theo dường như chưa phải vậy…

Lời răn của Thiền sư Thích Nhất Hạnh

Cà phê tối -

Lời răn của Thiền sư Thích Nhất Hạnh

Hôm qua, Thiền sư Thích Nhất Hạnh về cõi Phật. Những lời hay, ý đẹp, răn dạy đệ tử của Thầy được rất nhiều người trích lại và chúng ta đều mong để những gì Thiền sư truyền cho hậu thế không như mây bay, gió thoảng hay chỉ nhất thời trong những ngày này…

Không thể để "chìm xuồng"

Cà phê tối -

Không thể để "chìm xuồng"

Toà án Hình sự thành phố Bruger, Bỉ hôm 18/1/2022 vừa qua đã kết án một người đàn ông Việt Nam tên là Võ Văn Hồng 15 năm tù sau khi kết tội ông ta là kẻ cầm đầu trong vụ đưa lậu 39 người di cư Việt Nam được tìm thấy đã chết trong xe container tại Anh. Ông ta cũng bị phạt 920.000 euro và gần 2,3 triệu euro bị tịch thu.

Cà phê cuối tuần: Tết là dịp người Việt yêu thương nhau hơn

Cà phê tối -

Cà phê cuối tuần: Tết là dịp người Việt yêu thương nhau hơn

Một dạo, dư luận ồn ào về ý kiến của một số người muốn bỏ Tết ta (Âm lịch), “gộp Tết ta vào với Tết Tây” cho “dễ hội nhập và phát triển”. Sau một hồi tranh luận, tạm thời “phe theo ta” vẫn còn đang thắng “phe theo Tây”.

Những chiếc đinh của quỷ

Cà phê tối -

Những chiếc đinh của quỷ

Tôi không định kể chuyện ma rùng rợn hay chuyện cổ thời tiền sử hoang dã, mà tôi nói chuyện hôm nay, tôi nói về câu chuyện đang diễn ra ngay tại Hà Nội những ngày này.

Đọc thêm

Minh Béo, cái giá phải trả, đã trả rồi!

Cà phê tối -

Minh Béo, cái giá phải trả, đã trả rồi!

"Ném đá" Minh Béo dường như là “thú vui” của không ít cư dân mạng thay vì nhìn nhận sự việc một cách sòng phẳng với bạn ấy.

Thị trường chứng khoán tổn thương, ai chịu?

Cà phê tối -

Thị trường chứng khoán tổn thương, ai chịu?

Sự kiện nổi bật nhất trên thị trường chứng khoán mấy ngày qua là việc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC) ra quyết định xử phạt hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán đối với ông Trịnh Văn Quyết (Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn FLC) đã kéo theo nhiều hệ lụy, làm náo loạn thị trường chứng khoán.

Thị trường chứng khoán và niềm tin đã mất

Cà phê tối -

Thị trường chứng khoán và niềm tin đã mất

Mức phạt 1,5 tỷ và đóng tài khoản 5 tháng, cao nhất trong lịch sử chứng khoán Việt Nam dành cho ông Trịnh Văn Quyết cùng khá nhiều tin tức bất lợi đã khiến cho hàng loạt cổ phiếu bị bán tháo chưa từng thấy và thị trường này chao đảo mấy ngày nay. Dường như những niềm tin đã mất còn đáng ngại và thiệt hại nhiều hơn tiền bạc “bốc hơi”.

Những chiếc "ổ khóa" tư duy

Cà phê tối -

Những chiếc "ổ khóa" tư duy

Nhiều trường hợp người dân về quê đã được địa phương cho tự cách ly bằng cách nhốt ngay trong nhà. Từ nhốt không cần ngoặc kép vì nó là nghĩa đen. Người dân về quê đã bị khóa trái cửa và cán bộ địa phương cầm chìa đi.

“Thuốc đắng dã tật” cho bất động sản

Cà phê tối -

“Thuốc đắng dã tật” cho bất động sản

Sau “cú sốc” Tân Hoàng Minh đấu 2,4 tỷ/m2 đất Thủ Thiêm rồi hủy mua và mất gần 600 tỷ đồng tiền cọc cùng với hàng loạt cơn sốt đất từ Bắc vào Nam, lên cả Tây Nguyên,... thì các cơ quan quản lý bắt đầu “kê đơn” nhiều "liều thuốc mạnh" để bắt đầu “chạy chữa” những "căn bệnh nan y" của thị trường bất động sản (BĐS).

Xem phiên bản di động